Неолитно селище край село Оходен, Osada neolityczna i stanowisko archeologiczne w Ohoden, Bułgaria

Ta neolityczna osada koło Ohodena zawierała wiele domów, centralne sanktuarium i cmentarz położony w rejonie Valoga niedaleko Wraca. Stanowisko wykazuje liczne otwory słupów do 45 centymetrów średnicy, ujawniając dowody umyślnej budowy architektonicznej w epoce przedhistorycznej.

Stanowisko datuje się na VI tysiąclecie p.n.e. i należy do wczesnoneolitycznej kultury Gradesznica-Kyrczа, rozwijającej się między Jantrą a Timokiem oraz w Oltenii. Wykopaliska Muzeum Regionalnego we Wracy rozpoczęły się w 2002 roku pod kierunkiem archeologa Georgiego Ganiecowskiego. W 2004 roku odkryto pierwszy grób kobiety nazwanej „Todorka”; kolejne pochówki i sanktuarium z porożem jelenia znaleziono w 2010 i 2011 roku.

Podłoga sanktuarium była wyłożona kamieniami ułożonymi w kształt litery P skierowany na wschód, ku wschodowi słońca; dziesiątki znalezionych tam glinianych i kamiennych krążków wczesni rolnicy odczytywali jako symbole słońca. Archeolodzy widzą w nim jedną z najstarszych świątyń poświęconych słońcu, bez znanego odpowiednika na świecie. W 2011 r. odsłonięto ołtarz zdobiony wielkimi trofealnymi porożami jelenia, około 2 m od rytualnie złożonego w 2010 r. szkieletu mężczyzny.

Stanowisko wykopalisk znajduje się na terenie wiejskim i jest najbardziej dostępne w cieplejszych miesiącach, gdy prace wykopaliskowe są widoczne. Odwiedzający powinni nosić solidne buty do nierównego terenu i szukać tabliczek wyjaśniających, które opisują kluczowe cechy osady.

Naukowcy znaleźli narzędzia obsydianowe pochodzące ze źródeł na Węgrzech i w Armenii, co pokazuje, że starożytne sieci handlowe rozciągały się na całym kontynencie. Te cenne materiały ujawniają, jak ludzie wymienialiśmy towary na tysiące kilometrów.