Fort de Flémalle, Muzeum wojskowe i fort w Flémalle, Belgia

Fort de Flémalle to jeden z dwunastu fortów zbudowanych wokół Liège, wpuszczony w skarpę około 7 km na południowy zachód od centrum miasta. Jego płaska betonowa fasada ma centralne wejście w łuku z wystającym pasem powyżej, flankowane żółtymi tablicami z napisami „1888” i „1892” oraz środkową tablicą z nazwą „FLEMALLE”. Fort ma nieregularny trapez, prawie trójkątny, otoczony fosą o głębokości 6 m i szerokości 8 m, a główne uzbrojenie skupiono w centralnym masywie.

Zbudowany w latach 1881–1884 według planów generała Henriego Alexisa Brialmonta, Fort de Flémalle był jednym z dwunastu fortów Pozycji Umocnionej Liège. Bombardowany od 14 sierpnia 1914 roku, skapitulował 16 sierpnia o 9:30, dwie godziny po Forcie de Hollogne, stając się ostatnim fortem Liège, który upadł. Zmodernizowany w latach 30. XX wieku o wieże 105 mm i 150 mm, został ponownie zaatakowany w maju 1940 roku.

Fort zachowano jako muzeum, a jego nazwa nawiązuje do płaskowyżu Flémalle nad Mozą. Zwiedzający widzi galerie przeciwstoku, gdzie mieściły się kuchnie, latryny i kostnica, co kształtowało codzienne życie załogi w 1914 roku. Dwie żółte tablice po bokach łuku wejściowego podają lata 1888 i 1892.

Zwiedzający mogą eksplorować podziemne przejścia i stanowiska artylerii podczas tras z przewodnikiem, które odbywają się w trzecią niedzielę każdego miesiąca. Wskazane jest przybycie na czas i noszenie solidnych butów, ponieważ ścieżki na terenie mogą być nierówne.

Działa używały prochu czarnego zamiast bezdymnego, wypełniając zamknięte kazamaty duszącymi gazami, które rozchodziły się w niewentylowanym wnętrzu. W 1914 roku Niemcy stwierdzili, że wentylacja prawie nie istnieje, i poprawili ją podczas okupacji.