Yukhari Bash State Historical-Architectural Reserve, Rezerwat historyczno-architektoniczny w Sheki, Azerbejdżan
Państwowy Rezerwat Historyczno-Architektoniczny Yukhari Bash obejmuje 283 hektary w górnej, wyniesionej części Şəki. Zawiera fortecę Nukha z pałacem chana Şəki, główną ulicę handlową z karawanserajami i warsztatami rzemieślniczymi oraz stare mahalle Gileyli, Qırıçı, Qullar, Duluzlar, Aqvanlar, Otaq eşiyi i Sarı torpaq. Mury fortecy, wzniesione w 1790 roku, tworzą nieregularny wielokąt o długości 1300 metrów, z murem północnym o wysokości 4 metrów, murem południowym o wysokości 8 metrów i grubości 2,2 metra.
Yuxarı Baş zajmuje górną, najstarszą część Şəki, która rozwinęła się po powodzi rzeki Kiş w 1772 roku, gdy zniszczeniu uległa starsza osada, a jej mieszkańcy przenieśli się do Nuxy położonej około stu metrów nad rzeką. Cytadela powstała w 1790 roku. Rezerwat utworzono dekretem z 1968 roku Rady Ministrów Azerbejdżańskiej SRR, a w 2019 roku historyczne centrum z pałacem chana wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Mahalle rezerwatu noszą nazwy związane z rzemiosłami, które tu uprawiano: Gileyli, Qırıçı, Qullar, Duluzlar, Aqvanlar, Otaq eşiyi, Sarı torpaq. Główna ulica handlowa, dziś ulica Mirzə Fətəli Axundowa, biegnie od twierdzy wzdłuż rzeki Qurcanaçay; jej kierunek z północnego wschodu na południowy zachód sprawiał, że słońce nie raziło pieszych w oczy.
Rezerwat leży na zboczu; teren jest nierówny, więc przydadzą się wygodne buty. Główna oś to ulica Mirzy Fətəli Axundova biegnąca od twierdzy wzdłuż rzeki Gürcanaçay, przy której stoją karawanseraje i dawne sklepy rzemieślników. Od niej odchodzi gęsta sieć wąskich uliczek, zaułków i ślepych dróg, nad którymi splatają się korony drzew.
Nazwa rezerwatu, Yuxarı Baş, oznacza po azerbejdżańsku „Górna Głowa” i odnosi się do wyniesionej części Şəki, gdzie stała cytadela chana. Plan Nuchy (nazwa Şəki do 1968 r.) z 1852 r. wymienia Yuxarı Baş jako jedną z siedmiu dzielnic, obok Gəncəli, Dabahi, Paydumlu, Çayqıraq, Təzəkənd i Köhnəkənt.
Społeczność ciekawych świata podróżników
AroundUs gromadzi tysiące wyselekcjonowanych miejsc, lokalnych wskazówek i ukrytych perełek, wzbogacanych codziennie przez ponad 95 436 współtwórców z całego świata.