Schloss Ritzen, Średniowieczny zamek i muzeum w Saalfelden am Steinernen Meer, Austria.

Schloss Ritzen to trzypiętrowy budynek z czterema osiami okien na fasadzie frontowej, położony na płaskim wzgórzu w południowej części Saalfelden, nad jeziorem Ritzensee. Jest to niewielka pozostałość większego założenia, prawdopodobnie skrzydło boczne, zachowująca okrągłą wieżę średniowiecznego muru obwodowego, odrestaurowaną i nakrytą nowym dachem. Kamienny portal z łukiem odcinkowym nosi datę 1593; ślady późno XVI-wiecznych malowideł nad oknami i w narożach odtworzono w latach sześćdziesiątych. Wnętrze zachowuje piękne późnogotyckie sklepienia.

Zamek został po raz pierwszy wspomniany w 1339 pod nazwą Grub i wielokrotnie zmieniał właścicieli na przestrzeni wieków. Pożar w 1892 roku spowodował znaczne szkody, ale budynek został później odrestaurowany i ostatecznie przekształcony w muzeum.

Od 1968 roku w budynku głównym mieści się muzeum regionalne Saalfelden, którego kolekcja szopek należy do największych i najważniejszych etnograficznie w Austrii. Wiele szopek wykonał saalfeldeński szopkarz Xandi Schläffer, zmarły 18 listopada 1984 roku; budował pinzgauskie wioski szopkowe wokół stajenki betlejemskiej, z zagrodami, kamiennymi dachami i namalowanym w tle Steinernes Meer.

Muzeum zajmuje główny budynek dawnego zamku, z około 1200 m² powierzchni wystawowej w 22 salach na kilku kondygnacjach. Parter, przebudowany w latach 2010., przedstawia dzieje Saalfelden od czasów najdawniejszych po nadanie praw miejskich; kolekcja szopek i sale wystaw specjalnych znajdują się na pierwszym piętrze. Budynek stoi na płaskim wzgórzu w południowej części Saalfelden, nad sztucznym jeziorem kąpielowym Ritzensee, a obok wzniesiono historyczny młyn.

Nazwa Ritzen nie pochodzi od Weitmoserów, lecz od Haimerana Ritza, który kupił majątek od spadkobierców Christopha Weitmosera w 1604 roku. Jego syn bardzo się wzbogacił, a potem stracił majątek z powodu wystawnego trybu życia; rodzina wygasła bez potomków.