Schwammerlturm, Leoben, Średniowieczna wieża bramna w Leoben, Austria

Schwammerlturm to około 30-metrowa średniowieczna wieża bramna w Leoben, jedyna zachowana brama miejska i symbol miasta. Jej ośmioboczny dach kopułowy, półkoliście wycięty przy dolnej krawędzi na cztery zegary, wystaje nad węższą górną kondygnację jak kapelusz grzyba. Przez wieżę prowadzi wąski jednokierunkowy przejazd drogowy, a obok biegną przejścia dla pieszych.

Fortyfikacja strzegąca zachodniego wjazdu do Leoben powstała przy przeniesieniu osady w XIII wieku, być może po pożarze w Alt-Leoben w 1268 roku. Średniowieczną budowlę odnowiono w 1512 roku, a w 1615 Peter Carlone wzniósł ją od podstaw. Po trzęsieniu ziemi w 1794 roku, które oderwało cztery wykusze od muru, wieża otrzymała kopulasty dach.

Ludowa nazwa pochodzi od kopuły, która niczym kapelusz grzyba wystaje ponad węższą najwyższą kondygnację. Na zewnętrznej stronie wierszowana inskrypcja opowiada dzieje wieży, a jej dwa ostatnie wersy dodał Josef Freudenthaler w 1954 roku; od strony miasta widnieją herb Leobenu i austriacki godło federalne. Od 2016 roku na klatce schodowej pokazywanych jest 28 reprodukcji obrazów wieży z lat 1890–1985, a w Adwencie odbywa się tu Turmblasen, koncert gry na instrumentach dętych blaszanych.

Kawiarnia i taras zajmują najwyższą kondygnację, na którą z parteru prowadzi 119 stopni; winda zastępuje około dwóch trzecich wspinaczki i zaczyna się po 15 szklanych stopniach oraz 25 stopniach w sąsiednim budynku. Piesi przechodzą po obu stronach wieży przez dobudowane budynki, a jezdnia pod łukiem jest jednokierunkowa na wschód.

Przydomek powstał po trzęsieniu ziemi w 1794 r.: cztery wykusze odspoiły się od muru powyżej więźby dachowej, a spiczasty dach zastąpiono kopułą, nadając wieży grzybowy kształt. Jej właściwa nazwa, Mautturm (wieża celna), jest dziś rzadko używana.