Santa Maria in Turri, Średniowieczny kościół w Rzymie, Watykan

Santa Maria in Turri był małym kościołem przylegającym do zewnętrznej fasady atrium starożytnej Bazyliki św. Piotra, po lewej stronie wejścia. Jego front pokrywał się z tą fasadą i miał brązowe drzwi. Nad wejściem mozaika przedstawiała Chrystusa w obłoku niesionego przez aniołów, a poniżej dwunastu Apostołów; pod nią biegł napis „Christe tibi sit honor Paulus quod decorat opus”. Imię papieża Mikołaja V dodano nad wejściem około 1450 roku.

Santa Maria in Turri powstała z kwadratowej budowli pod dzwonnicą wzniesioną przez papieża Stefana II (752–757). Papież Paweł I (757–767) ozdobił fasadę mozaiką Wniebowstąpienia z napisem „Christe tibi sit honor Paulus quod decorat opus”. 8 czerwca 1155 roku Hadrian IV koronował Fryderyka Barbarossę w bazylice św. Piotra, a król złożył potem w tym kościele przysięgę wierności. W 1167 roku wojska Barbarossy spaliły kościół (penitus combusta et dissipata); rozebrano go pod nową bazylikę.

Kościół użyczał nazwy procesjom, które się przy nim odbywały: procesja palmowa w niedzielę przed Wielkanocą i procesja ze świecami w święto Ofiarowania Pańskiego zaczynały się tutaj. Inne wezwanie, ante Salvatorem, odnosiło się do pobliskiego wizerunku Zbawiciela, kopii Weroniki przechowywanej w bazylice do pożaru w 1167 roku.

Kościół zajmował strategiczne położenie w pobliżu wejścia do zewnętrznego dziedzińca Bazyliki św. Piotra. Chociaż budynek już nie istnieje, odwiedzający mogą odkryć jego dawne miejsce i zrozumieć jego rolę w historycznym układzie terenu.

Mozaika na fasadzie zamówił papież Paweł I (757–767), a jej inskrypcja dedykacyjna „Christe tibi sit honor Paulus quod decorat opus" jest przekazana pod wizerunkiem. Scena Wniebowstąpienia ukazywała Chrystusa w wielkim obłoku niesionego przez aniołów, a u dołu zgromadzonych dwunastu apostołów, podobnie jak w mozaice, którą Paweł I kazał też wykonać w dolnym kościele San Clemente.