Church of Saint Euphemianos, Kościół bizantyjski w Lysi, Cypr.

Kościół Świętego Eufemiusza to bardzo mały kamienny budynek z jedną kopułą, położony około 2 km na południowy zachód od Lysi. Formalnie kaplica, ma kopułę z wizerunkiem Chrystusa Pantokratora i apsydę z Matką Boską w otoczeniu dwóch archaniołów. Wnętrze zdobią freski z XIII i XIV wieku.

Kościół został poświęcony przez Lavrentiosa, mnicha i opata klasztoru św. Andronika, lokalnemu świętemu nazwanemu w inskrypcji łuku Themonianos, prawie na pewno zniekształceniem imienia Euphemianos. Freski usunięto między 1974 a wiosną 1983 roku, pocięto na 38 części i wysłano do Niemiec przez przemytnika Aydına Dikmena. Po umowie z lutego 1992 z fundacją Menil w lutym 2012 wróciły na Cypr.

Mieszkańcy wsi nazywali kaplicę Świętym Fenianosem, lokalną formą imienia; inskrypcja na łuku wspomina poświęcenie przez Lawrentiosa, mnicha i opata klasztoru św. Andronika, „świętemu Temonianosowi”. Przed 1974 rokiem tysiące pielgrzymowały 14 listopada, w dzień święta. Kopuła przedstawiała Chrystusa Pantokratora w otoczeniu aniołów zmierzających do pustego tronu, z Marią i Janem Chrzcicielem na czele szeregów.

Kościół leży około 2 km na południowy zachód od Lysi, na współrzędnych 35°5'8,70"N 33°39'53,00"E, więc dociera się do niego drogą z wioski, a nie pieszo z centrum. To mała, nieczynna kaplica bez zaplecza; przechowywane tu niegdyś freski nie znajdują się już na miejscu — wróciły na Cypr w lutym 2012 r. po zakończeniu depozytu w fundacji Menila.

Dzieła sztuki wewnętrzne zostały rozmontowane na 38 oddzielnych części i później zrekonstruowane poprzez międzynarodowe wysiłki restauracyjne. Ten powrót kolekcji pokazuje, jak przesunięte dzieła kulturalne zostały odzyskane i przywrócone do ich pochodzenia.