Panagia Kanakaria, Bizantyjski kościół i klasztor w Lythragkomi, Cypr Północny.
Panagia Kanakaria to cerkiew o zróżnicowanych fazach budowy w Lythragkomi na półwyspie Karpasia. Jej mozaikowa apsyda pochodzi z bazyliki z VI wieku; w XI–XII wieku dodano kopułę i narteks, a dzwonnica pochodzi z 1888 roku. Wnętrze zachowuje malowidła ścienne z XII, XIV i XVI wieku, a sąsiedni klasztor odrestaurowano do czerwca 2008 roku.
Wzniesiona około 500 roku jako trójnawowa bazylika z drewnianym dachem wczesnobizantyjskiej osady, została zniszczona w połowie VII wieku, prawdopodobnie przez grabieżców, i odbudowana około 700 roku z murowanymi filarami. Trzęsienie ziemi około 1160 roku pozostawiło tylko absydę z mozaikami; kościół odbudowano wtedy z trzema kopułami, środkowa zawaliła się w 1491 roku i została odtworzona około 1500. Dzwonnica pochodzi z 1888 roku.
Nazwa Kanakaria jest ludowo wiązana ze słodkim obliczem Bogurodzicy, a mozaika w ślepym łuku nad południowym wejściem wciąż przedstawia ten wizerunek. Pielgrzymi przez wieki wyjmowali pojedyncze szklane kostki z absydy, wierząc, że szkło ma moc uzdrawiającą. Klasztor przy cerkwi pochodzi prawdopodobnie z XVIII wieku, choć wspólnota mnisza mogła istnieć tu znacznie wcześniej.
Kościół znajduje się w Lythragkomi (Boltaşlı) na półwyspie Karpas, w części Cypru położonej na północ od linii zawieszenia broni z 1974 r., więc dociera się do niego od północy. Rekonstrukcję kościoła i klasztoru ukończono w czerwcu 2008 r. Budynek jest zamknięty od 1974 r. z powodu braku użytkowania, dlatego na miejscu trzeba sprawdzić, czy można wejść do środka.
Mozaika w absydzie, wykonana w latach 30. VI wieku, należy do najstarszych na Cyprze zachowanych na pierwotnym miejscu. Przedstawia Marię na tronie z kości słoniowej w kształcie liry, z Chrystusem frontalnie, w otoczeniu archaniołów Michała i Gabriela oraz trzynastu medalionów apostołów i Chrystusa. W latach 1978–1979 zerwano ją ze ściany; część fragmentów wróciła dzięki kolekcji Menil i sprawie Getty'ego, ale brakuje fragmentów Marii, nimbu i tronu.
Społeczność ciekawych świata podróżników
AroundUs gromadzi tysiące wyselekcjonowanych miejsc, lokalnych wskazówek i ukrytych perełek, wzbogacanych codziennie przez ponad 94 912 współtwórców z całego świata.
