Copán, Stanowisko archeologiczne Majów w Copán Ruinas, Honduras

Copán to stanowisko archeologiczne Majów w dolinie Copán w zachodnim Hondurasie, blisko granicy z Gwatemalą. Jego rdzeń zajmuje 0,6 km² i obejmuje stopniowaną kamienną konstrukcję z szeroką podstawą z około ośmiu stopni, podwyższoną platformę z prostokątnymi obudowami oraz wysoką rzeźbioną stelę przedstawiającą twarz z warstwowym nakryciem głowy, ozdobami uszu, grzebieniem nad głową i dłońmi złączonymi na piersi.

Copán było zamieszkane przez ponad dwa tysiąclecia, od wczesnego okresu preklasycznego po postklasyczny, a najstarsza znana kamienna architektura pochodzi z około IX wieku p.n.e. Nowa dynastia wywodząca się z Tikal została założona w 426 roku n.e. i miasto stało się regionalną potęgą w południowej strefie Majów. W 738 roku jego długo panujący król Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil został pojmany i ścięty przez K'ak' Tiliw Chan Yopaat z Quiriguá, swojego dawnego wasala; po 17-letniej przerwie władcy w ciągu kilkudziesięciu lat wznowili budowę monumentów. Ludność spadła w VIII i IX wieku z być może ponad 20 000 do mniej niż 5000, a centrum ceremonialne opuszczono na długo przed przybyciem Hiszpanów w XVI wieku.

Nazwa Copán jest poświadczona od XVI wieku i może pochodzić od nahuatlańskiego słowa copantl oznaczającego „most”. Starożytna nazwa brzmiała prawdopodobnie Oxwitik, którą Linda Schele i Looper przetłumaczyli jako „Trzy Korzenie”. Glif emblematyczny tego miejsca odczytuje się jako kuhul Xukpí ajaw, dlatego miasto nazywano też Xukpí.

Przejście przez główną strefę zajmuje około trzech godzin i obejmuje nierówny teren z kilkoma stromymi odcinkami. Zwiedzający powinni nosić wygodne buty i zabrać wodę, ponieważ większość trasy ma niewiele cienia.

Pod główną świątynią znajduje się starsza struktura zwana Rosalila, odkryta w 1989 roku, która nadal pokazuje ślady oryginalnej czerwonej farby z roku 571. Te pozostałości farby są wyjątkowe dla archeologii Majów, ponieważ organiczne pigmenty rzadko przetrwają wieki.