Old Sugar Mill of Koloa, Historyczny młyn cukrowy w Koloa, Hawaje.

Old Sugar Mill of Koloa to historyczna ruina przemysłowa w miejscowości Koloa na wyspie Kauai na Hawajach, wpisana na listę National Historic Landmarks. Do dziś zachował się kamienny komin i mury fundamentowe z XIX wieku, a tablice informacyjne na miejscu wyjaśniają, jak działał zakład.

Firma Ladd & Company założyła tu w 1835 roku pierwszą komercyjnie udaną plantację trzciny cukrowej na Hawajach, dzierżawiąc 980 akrów od króla Kamehameha III, lecz we wrześniu obsadzając tylko 12. Młyn napędzany wodą wyprodukował melasę w 1836 roku, a do 1837 roku wytwarzano ponad 4000 funtów cukru. Drugi młyn, którego kamienny komin przetrwał, zbudowano nad strumieniem Waihohonu w latach 1839–1841 za blisko 16 000 dolarów. Ladd & Co. zamknięto w 1844 roku; plantacja przeszła na Roberta Wooda, a w 1853 roku maszyna parowa po raz pierwszy napędziła młyn na Hawajach.

Robotnicy z Chin, Japonii, Filipin i Portugalii przybyli do pracy w młynie, przynosząc ze sobą swoje języki, kuchnie i święta. Ślady tej wspólnoty są nadal widoczne na Kauai w lokalnej kuchni, nazwiskach rodzinnych i corocznych uroczystościach.

Teren leży w centrum miejscowości Koloa i można do niego łatwo dotrzeć pieszo lub samochodem. Podłoże wokół ruin jest w niektórych miejscach nierówne, dlatego przed zwiedzaniem warto założyć solidne obuwie.

Pierwszy młyn z 1836 roku napędzała woda ze zbiornika Maulili, ale w 1853 roku maszyna parowa po raz pierwszy napędziła młyn na Hawajach, właśnie w Koloa. Widoczne dziś kamienny komin i fundamenty należą do większego młyna nad strumieniem Waihohonu, zbudowanego w latach 1839–1841 za blisko 16 000 dolarów.