Bratan, Kompleks wulkaniczny w północnym Bali, Indonezja

Bratan, zwany też Catur lub Tjatur, to drzemiąca kaldera i stratowulkan w północnej części wyspy Bali w Indonezji. Kompleks wulkaniczny ma 11 na 6 kilometrów, a najwyższym punktem jest stratowulkan Batukau o wysokości 2276 metrów. Wewnątrz kaldery leżą trzy jeziora — Tamblingan, Buyan i Bratan — oraz pięć stożków powstałych po uformowaniu kaldery: Lesung, Tapak, Sengayang, Pohen i Adeng.

Kompleks powstał w holocenie w wyniku intensywnej aktywności wulkanicznej, która ukształtowała krajobraz północnego Bali. Zapadlisko, które stworzyło kalderę, pozostawiło zagłębienia, w których dziś znajdują się trzy jeziora kraterowe.

Bratan nosi też nazwy Catur i Tjatur. Gorące źródła i fumarole w kalderze, ogrzewane przez komorę magmową w głębi, są lokalnie wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej. Dno doliny porasta las tropikalny i jest gęsto zaludnione; wsie i uprawy leżą między stożkami.

Obszar jest dostępny utwardzonymi drogami z niżej położonych części Bali, a temperatury na tej wysokości są wyraźnie chłodniejsze niż na wybrzeżu. Wyjście wczesnym rankiem zapewnia najlepszą widoczność i najmniejszy ruch na ścieżkach.

Jezioro Bratan, główne jezioro kraterowe, zasila znaczną część pól ryżowych Bali poprzez starożytny system nawadniania, który nadal jest używany. System ten, znany jako Subak, działa bez pomp i nowoczesnej infrastruktury i został uznany przez UNESCO.