Itumbiara Dam, Zapora ziemna i elektrownia wodna nad rzeką Paranaíba między Goiás a Minas Gerais, Brazylia

Zapora Itumbiara to 7 000 m długa i 106 m wysoka zapora ziemna na rzece Paranaíba, z betonowym przelewem i halą maszyn. Przelew ma sześć zamknięć o szerokości 15 m i wysokości 9 m, a hala maszyn o długości 223 m i szerokości 25 m mieści sześć generatorów z turbinami Francisa o mocy 347 MW. Beton jest szary i zwietrzały, z ciemnymi pionowymi smugami na filarach.

Badania z lat 1963–1965 prowadzone przez konsorcjum amerykańsko-kanadyjsko-brazylijskie wybrały to miejsce; pierwotną wysokość zapory zwiększono, podwajając produkcję i eliminując dwie zapory powyżej. Prace ruszyły w listopadzie 1974 r., rzekę Paranaíba skierowano do obejścia 1 września 1976 r., a zbiornik zaczął się napełniać 1 października 1979 r. Zaporę ukończono w kwietniu 1980 r., przy 97% brazylijskich firm i 90% brazylijskich dostaw.

Zbiornik zalał 778 km² między Itumbiarą w Goiás a Araporã w Minas Gerais, dlatego elektrownia i jezioro leżą na granicy dwóch stanów. Według krajowego operatora ONS jezioro magazynuje 7,89% objętości możliwej do retencji w systemie Południowo-Wschodnim/Środkowo-Zachodnim. Nazwa Itumbiara pochodzi z języka tupi i oznaczała wodospad lub bystrze, które zastąpiła zapora.

Zapora leży na rzece Paranaíba między Itumbiara (Goiás) a Araporã (Minas Gerais), dostępna z obu gmin. Betonowy przelew ma sześć zamknięć o szerokości 15 m i wysokości 9 m, a jego przepustowość wynosi 16 000 m³/s; korona wznosi się 106 m nad dnem. Zbiornik zajmuje do 778 km².

Obiekt przeszedł na obsługę zdalną w 1997 roku, z centralnym pokojem kontroli położonym setki kilometrów dalej monitorującym wytwarzanie energii. Ten system umożliwia bardziej efektywne zarządzanie z mniejszą liczbą personelu na miejscu.