Uchkus Inkañan, Stanowisko archeologiczne w Huancavelica, Peru

Uchkus Inkañan to kompleks archeologiczny w dystrykcie Yauli, region Huancavelica, Peru, na prawym brzegu rzeki Ichu na wysokości 3800 metrów n.p.m. Składa się z prostokątnych, kwadratowych i półksiężycowatych tarasów na pięciu platformach, otoczonych murami o wysokości 80 centymetrów, z jednym głównym i dwoma pomocniczymi kanałami irygacyjnymi. Około 500 metrów dalej, w Toculemisa, struktura wokół centralnego dziedzińca ma cztery okna zorientowane północ-południe i wschód-zachód.

Źródła przedstawiają Uchkus Inkañan jako osadę inkaską w dystrykcie Yauli, prowincja Huancavelica, badaną w artykule Artura Ruiza Estrady z 1998 r. i w raporcie projektu badań archeologicznych z 2014 r. Jego pięć platform rolniczych, zasilanych jednym kanałem głównym i dwoma pomocniczymi, uznaje się za ośrodek doświadczeń z bulwami nasiennymi i zbożami.

Stanowisko odzwierciedla tradycyjne podejście andyjskie do rolnictwa górskiego, pokazując jak społeczności adaptowały strome tereny do uprawy. Widoczne tarasy i systemy wodne pozostają kluczowymi cechami definiującymi historyczne wykorzystanie tego wysokogórskiego krajobrazu.

Stanowisko jest dostępne z Huancavelica samochodem prywatnym w około 3 godziny lub autobusem publicznym przez drogi górskie. Położenie na dużej wysokości wymaga dobrej kondycji fizycznej i odpowiedniego ubrania na zmienne warunki pogodowe w górach.

Około 500 m od osady tarasowej, w miejscu zwanym Toculemisa, stoi budowla wokół dziedzińca z czterema oknami skierowanymi północ-południe i wschód-zachód; tylko jedno pozostawało otwarte do obserwacji nieba. Na jej szczycie leży płaska płyta skalna o wymiarach 10 na 30 m z kanałami i otworami, uznawana za zwierciadło wodne do obserwacji gwiazdozbiorów.