Vitcos, Stanowisko archeologiczne w dystrykcie Vilcabamba, Peru

Vitcos to miejsce archeologiczne położone na grzbiecie góry w departamencie Cusco, z ruinami struktur kamiennych, tarasów uprawnych i starych kanałów rozsianych na terenie. Stanowisko pokazuje metody budowy Inków.

Inkowie zajęli region Vilcabamba około 1450 roku i uczynili Vitcos głównym ośrodkiem. Po zwycięstwie pod Ollantaytambo w 1537 roku Manco Inca wycofał się tutaj, lecz Rodrigo Orgóñez splądrował to miejsce w lipcu. W 1544 roku Manco został zamordowany w Vitcos przez hiszpańskich renegatów. W czerwcu 1572 roku wojska hiszpańskie zdobyły Vitcos, kończąc państwo neoinkaskie.

Vitcos nosi lokalną nazwę keczuańską Rusaspata, wziętą od grzbietu, na którym leży; około 1 km na południe od pałacu Inków znajduje się sanktuarium Ñusta Hisp'ana, „Biały Kamień” (zwane też Yurak Rumi lub Chuqip'allta). W Vitcos mieszkali królewscy Inkowie, a w tym sanktuarium odprawiano ceremonie; w 1570 r. dwóch katolickich zakonników osiadło w pobliżu Vitcos, a jeden z nich poprowadził atak, który uszkodził sanktuarium.

Dotarcie do tego miejsca wymaga przejazdu autobusem z Cusco do Vilcabamby, a następnie spaceru przez zalesiony teren z lokalnym przewodnikiem. Przewodnik jest niezbędny do nawigacji i interpretacji.

Ruiny były znane lokalnie jako Rosaspata, aż do momentu, gdy eksplorator Hiram Bingham połączył je z dokumentami historycznymi w 1911 roku. To powiązanie między lokalna pamięcią a badaniami archeologicznymi ujawnia, jak stara wiedza pozostała zakorzeniona w krajobrazie.