Ampato, Uśpiony stratowulkan w południowych Andach, Peru

Ampato to uśpiony stratowulkan w południowych Andach Peru złożony z trzech stożków wulkanicznych wznoszących się z wyerodowanej podstawy na wysokość 6.288 metrów. Góra wykazuje strome ściany skaliste obok lodowych stoków górnych, nadając jej szorstki wygląd ukształtowany przez procesy wulkaniczne i glacjalne.

Erupcje Ampato zbudowały trzy strome stożki na starszym zerodowanym stożku; młody potok lawy datowano na 17 000 ± 6 000 lat temu, a holoceńskie warstwy popiołu w pobliskich torfowiskach mogą świadczyć o późniejszej aktywności. We wrześniu 1995 roku Johan Reinhard i Miguel Zárate znaleźli przy szczycie zamrożoną inkaską mumię Juanitę, gdy popiół z Sabancayi stopił lód; kolejne wyprawy w 1995 i 1997 roku odkryły trzy dalsze mumie inkaskie na wysokości 5850 m.

Góra ma znaczenie duchowe dla społeczności andyjskich, o czym świadczy odkrycie w 1995 roku zamrożonej mumii złożonej tam jako rytualna ofiara. To połączenie między miejscem a starożytnymi praktykami pozostaje żywe w lokalnym postrzeganiu.

Istnieją trzy drogi wejścia. Droga normalna zaczyna się w obozie bazowym na 4600 m i przechodzi przez szczyt północny (6150 m) przed szczytem południowym; zejście zajmuje około 3 godzin do obozu 1 i 1,5 godziny do bazy. Trasa Mucurca–Cabanaconde biegnie inkaskimi ścieżkami i zajmuje około 7 dni w obie strony. Śnieg, zamiecie i grad występują przez cały rok.

Odnaleziona w 1995 roku mumia to dziewczynka w wieku około dwunastu–czternastu lat, złożona w ofierze około pięciuset lat wcześniej; pochowano ją w pozycji siedzącej w płytkim dole blisko szczytu, w starannym odzieniu i ze zdobnym pióropuszem na głowie. Popiół z Sabancaya stopił lód i przesunął grób, zanim Johan Reinhard i Miguel Zárate dostrzegli czerwone pióra ary na kopcu.