Cueva de los patriotas, Historyczna jaskinia na Wyspie Robinsona Crusoe, Chile.

Cueva de los Patriotas to zespół wykopów wykonanych w XVIII wieku w skale zatoki Cumberland na wyspie Robinson Crusoe w archipelagu Juan Fernández. Służyły one do przetrzymywania skazanych przez Real Audiencia w Santiago i Quito; w 1814 roku schronili się w nich przed pogodą zesłani przedstawiciele Patria Vieja.

Wykopaliska powstały w XVIII wieku za rządów wicekróla Peru José Antonio Manso de Velasco, po królewskim dekrecie z 1749 roku, który uczynił wyspę Robinson Crusoe kolonią karną dla skazanych przez Real Audiencia w Santiago i Quito. Po bitwie pod Rancaguą w listopadzie 1814 roku władze Patria Vieja zesłano na korwecie Sebastiana i schroniły się w wykopaliskach. W marcu 1817 roku bryg Águila przywiózł ich uwolnienie.

Nazwa upamiętnia patriotów z Patria Vieja zesłanych tu po bitwie pod Rancaguą w 1814 r., wśród nich Manuela de Salasa, który pozostawił dzienniki z przeprawy. Przebywali na wyspie razem ze zwykłymi przestępcami, a później z rojalistami, i zostali uwolnieni w marcu 1817 r. po Chacabuco, gdy z kontynentu przypłynął bryg Águila.

Wykopy znajdują się w zatoce Cumberland na wyspie Robinson Crusoe, dostępnej łodzią z kontynentu; przeprawa i zejście na ląd zależą od stanu morza. Miejsce jest Pomnikiem Historycznym Narodowym razem z Fuerte Santa Bárbara, więc przed wyprawą do zatoki warto zasięgnąć informacji na wyspie. Pogoda zmienia się szybko, zabierz ochronę przed deszczem.

Wykopaliska zlecono za rządów wicekróla José Antonio Manso de Velasco i na mocy dekretu królewskiego z 1749 r., który miał zarówno usuwać skazańców ze społeczeństwa, jak i zaludnić wyspę przeciw wrogom Korony. Pierwsi osadnicy wypłynęli z Concepción na statku Las Caldas 11 marca 1750 r.