Dalma garden, Historyczny ogród w Erywaniu, Armenia
Ogrody Dalma to w większości zniszczony historyczny obszar sadowniczy o powierzchni około 530 hektarów między dzielnicami Kentron, Ajapnyak i Malatia-Sebastia w Erewaniu, niegdyś największy i najstarszy sad miasta. Leżą na zboczu zwróconym na południowy zachód, a zbudowany za króla Rusy II kanał Dalma nadal przez nie przepływa i wypływa na powierzchnię przy moście Hrazdan po około trzech kilometrach pod ziemią.
Ogrody powstały za panowania króla Rusy II z Urartu, którego inskrypcja klinowa przy kościele w Zwartnocach po raz pierwszy je wymienia wraz z kanałem Umesze. W 1815 r. Husein Quli Chan kazał oczyścić zamulony kanał i zasadzić 149 ogrodów na prawym brzegu Hrazdanu. W 1931 r. władze radzieckie przekazały je kołchozowi.
Nazwę Dalma, zapisywaną też jako deolme, Movses Chorenaci i Jervand Szahaziz objaśniają jako perskie słowo oznaczające ponowne otwarcie zatkanego kanału lub oczyszczenie zasypanego. Kanał nawadniający ogrodu, nazwany Umesze w inskrypcji klinowej Rusy II, płynie do dziś pod ziemią przez około trzy kilometry w pobliżu mostu Hrazdan.
Ogród ciągnie się od wzgórza Cicernakaberd w stronę rejonu świątyni Zwartnoc, a kanał Dalma nadal przez niego przepływa: zaczyna się przy moście Dawtaszen, biegnie około trzech kilometrów pod ziemią i wypływa przy moście na Hrazdanie. Kanał miał 8,5 km długości i prowadził największą ilość wody spośród kanałów Erywania.
Podczas wykopalisk w Karmir Blur w 1950 r. odkryto siedem piwnic winnych z 420 karasami o pojemności od 800 do 1200 litrów każda. Znalezione w nich pestki winogron pochodziły od odmian uprawianych w Dalma do dziś, m.in. yezandari, kharji, askyari i mskhali. Zwęgloną winorośl zbadał w 1962 r. winiarz Derenik Safaryan na zlecenie akademika Borysa Piotrowskiego.
Społeczność ciekawych świata podróżników
AroundUs gromadzi tysiące wyselekcjonowanych miejsc, lokalnych wskazówek i ukrytych perełek, wzbogacanych codziennie przez ponad 95 273 współtwórców z całego świata.