Spitakavor Monastery, Klasztor ormiański w Gladzor, Armenia

Monaster Spitakavor powstaje z białego kamienia feldszpatu na zboczach góry Teksar, łącząc kościół, dzwonnicę i przedsionek w obręb pocerowanych murów kamiennych. Cały kompleks stanowi niezależną jednostkę architektoniczną spolaczoną solidnym murowaniem.

Książę Eachi z dynastii Proszian rozpoczął budowę kościoła Świętej Bogarodzicy i zmarł w 1318 roku; jego syn Amir Hasan II ukończył go w 1321 roku. Narteks powstał między 1321 a 1330 rokiem, gdy Hovhannes Proshian i jego żona Tadzna dodali trzykondygnacyjną dzwonnicę. Pod rządami przełożonego Awagtera klasztor stał się ośrodkiem kulturalnym i edukacyjnym po zamknięciu uniwersytetu w Gladzorze w latach 40. XIV wieku. Wojska Timura zniszczyły później narteks i mury, a klasztor działał do przymusowego przesiedlenia Ormian przez szacha Abbasa w 1604 roku.

Mieszkańcy Vernashen nazywają klasztor Tsaghkavank, Klasztorem Kwiatów, z powodu wiosennych kwiatów wokół niego. Ludowa tradycja głosi, że klasztory Spitakavor, Arkazi Surb Khach i Tanade porozumiewały się niegdyś sygnałami ogniowymi. Zachodni portal kościoła zdobi relief Matki Bożej z Dzieciątkiem, a konchę wschodniej absydy pełna figura Chrystusa z napisem „Jezus Chrystus”.

Miejsce jest dostępne przez 8,4-kilometrowy szlak ziemny z Muzeum Uniwersytetu Gladzor, wymagający pojazdu z napędem czterech kół lub podejścia pieszego. Odwiedzający powinni nosić solidne buty i przeznaczyć dodatkowy czas, ponieważ warunki mogą się zmieniać wraz z pogodą.

Garegin Nzhdeh zmarł w sowieckim więzieniu w 1955 roku; jego szczątki przeniesiono potajemnie z Włodzimierza w 1983 roku, a główną część pochowano ponownie na dziedzińcu klasztoru w 1987 roku. Bazaltowy nagrobek i chaczkar z czerwonego tufu ustawiono w 1989 roku, krzyż wyrzeźbił Gegham Sahakyan. Kamień nosi słowa Nzhdeha: „Narody niezdolne do obrony własnymi siłami są karane śmiercią”.