Acotango, Uśpiony stratowulkan w północnych Andach, Chile

Acotango to najwyższy z trzech stratowulkanów grupy Kimsa Chata na granicy Boliwii i Chile, o wysokości 6052 metrów. Powyżej około 5400 metrów odsłania się dawny stożek wulkaniczny, zwieńczony zerodowaną krawędzią dużego krateru otwartego na północ przez eksplozję boczną. Południowe zbocze pokrywa lodowiec, a moreny lodowcowe leżą na wysokości 4200 metrów.

Datowanie argon-argon dacytów Acotango dało wiek 192 000±8 000 i 241 000±27 000 lat, a późniejsze obrazy o wysokiej rozdzielczości skłoniły badaczy do wniosku, że wulkan pochodzi z plejstocenu. Pierwsze udokumentowane nowoczesne wejście miało miejsce 14 października 1965 roku, gdy Chilijczycy Sergio Kunstmann, Pedro Rosende i Claudio Meier dotarli na szczyt. Rosende zaobserwował resztki drewna na szczycie, co sugeruje, że góra mogła być inkaskim sanktuarium wysokogórskim, ale potrzebne są dalsze badania, by to potwierdzić.

Nazwa Kimsa Chata pochodzi z języka keczua lub ajmara: kimsa znaczy trzy, a chata góra, od trzech szczytów Acotango, Umurata i Capurata. Na szczycie chilijski wspinacz Pedro Rosende zauważył resztki drewna opałowego podczas pierwszego wejścia 14 października 1965 roku, co sugeruje, że góra mogła być inkaskim sanktuarium wysokogórskim; potrzebne są dalsze badania, by to potwierdzić.

Wspinaczka wymaga dobrej przygotowania i czasu aklimatyzacji ze względu na ekstremalną wysokość i odsłonięty teren. Dostęp z Boliwii jest bardziej bezpośredni niż z Chile, gdzie zwykle wymagane są dodatkowe pozwolenia i przewodnicy.

Południowe wejście przekracza lodowiec i mija opuszczoną kopalnię miedzi przed szczytem. Krawędź szczytu to zerodowany brzeg dawnego krateru, otwartego na północ jak amfiteatr po eksplozji bocznej. Pedro Rosende zgłosił w 1965 roku resztki drewna na szczycie, co może wskazywać na inkaskie sanktuarium wysokościowe.