Military prison, Orenburg, Muzeum dziedzictwa wojskowego w Orenburgu, Rosja

Gauptvakhta w Orenburgu to budynek z połowy XIX wieku w dzielnicy Biełowka na wysokim brzegu rzeki Ural, w którym obecnie mieści się Muzeum Historii Orenburga. Wzniesiony w 1856 roku w stylu neogotyckim, przypomina niewielką średniowieczną twierdzę: dwa skrzydła z płaskim dachem łączą się w ośmioboczną wieżę z wąskimi strzelnicami i blankami. Główne wejście to masywny trójboczny ryzalit z ostrołukowymi arkadami, a nad drzwiami data „1856” wyłożona jest kolorową cegłą.

Obiekt został zbudowany w XIX wieku jako wojskowe więzienie dla carskiej armii rosyjskiej i przez wiele dziesięcioleci pełnił tę funkcję. W 1983 roku przestał działać jako więzienie i został przekształcony w muzeum dostępne dla zwiedzających.

Budynek znany jest jako Hauptwacht w Orenburgu, od niemieckiego słowa oznaczającego wartownię. Od 1857 roku, z rozkazu generała-gubernatora A. A. Katenina, w zachodniej części mieścił służbę wartowniczą, a w północnym skrzydle cele dla więźniów. Na wieży umieszczono zegar departamentu celnego, wcześniej stojący na Gostinnym Dworze; w 1931 roku zdemontowano go i przewieziono do Samary.

Muzeum zajmuje budynek z połowy XIX wieku w dzielnicy Biełowka, na wysokim brzegu rzeki Ural, przy końcu zaułka Dmitrijewskiego. Główne wejście znajduje się na fasadzie zachodniej, ujęte w trójboczny ryzalit ze blankami i datą z kolorowej cegły nad nim. Budynek jest zabytkiem federalnym, więc dostęp może być ograniczony podczas prac restauratorskich.

Zegar z wieży został zdemontowany w 1931 roku i przewieziony do Samary dla nowo wybudowanego Domu Armii Czerwonej Nadwołżańskiego Okręgu Wojskowego. Na początku lat 80. XX wieku z inicjatywy Jurija Garankina wykonano dla wieży nowy zegar wahadłowy z dzwonkiem. Budynek jest federalnym zabytkiem kultury.