Święty Kamień, głaz gnejsowy w Zalewie Wiślanym, Polska

Święty Kamień to głaz narzutowy z gnejsu oczkowego, stojący w wodach Zalewu Wiślanego około 25 m od plaży, jakieś 4 km od Tolkmicka w kierunku Fromborka. Wznosi się 2,30 m nad wodę, z czego około metra jest pod powierzchnią, a jego obwód wynosi 14,25 m. Jasnoszare i różowawe skalenie tworzą wydłużone pakiety poprzedzielane ciemnymi smugami minerałów.

W czasach przedchrześcijańskich plemię Pogezanów używało tego kamienia jako ołtarza do ofiar, szczególnie ryb, aby uczcić Kurche, ich boga płodności. Głaz stanowi zatem dowód praktyk rytualnych, które były centrum wierzeń tej wczesnej populacji.

Głaz był miejscem kultu Prusów, poświęconym Curche, bogu płodności i urodzaju. W nieckowatym zagłębieniu na jego górnej powierzchni składano pierwsze złowione ryby, wymłócone zboże, miód i mleko. Kult ten opisał w XVI w. kronikarz Simon Grunau, prawdopodobnie urodzony w Tolkmicku.

Głaz leży około 25 m od plaży, a odległość zmienia się wraz ze stanem wody Zalewu Wiślanego; woda przy kamieniu sięga ledwie od kostek do ud, więc podejście jest łatwe. Znajduje się około 4 km od Tolkmicka przy drodze do Fromborka, tuż za granicą historycznej Warmii. Szlak rowerowy Green Velo, odcinek „Święty Kamień”, oddano do użytku w pobliżu w 2015 roku.

Głaz to gnejs oczkowy, skała metamorficzna z jasnoszarymi i różowawymi soczewkami skaleni oraz ciemnymi smugami piroksenów, amfibolitu i biotytu. Jego obwód wynosi 14,25 m, a wysokość 2,30 m, z czego około metra jest pod wodą; nie zmierzono, jak głęboko tkwi w gruncie. Od 1977 roku jest pomnikiem przyrody.