Karkonoskie Tajemnice, Muzeum interaktywne w Karpaczu, Polska

Karkonoskie Tajemnice to interaktywna wystawa przy ul. Mickiewicza 1a w Karpaczu, otwarta w 2011 roku i poświęcona Duchowi Gór oraz legendom Karkonoszy. Obejmuje replikę kostura Ducha Gór, laboratorium chaty, mandragorę, szkielet rzepióra i sztolnię walońską, a także ekrany multimedialne do gier interaktywnych. Część ekspozycji znajduje się w podziemiach i wykorzystuje efekty świetlne i dźwiękowe.

Wystawa jest otwarta dla publiczności od 2011 roku, w którym to 26 marca podczas prac budowlanych w Karpaczu wykopano drewniany kostur o długości ponad 2 m, zakończony 19-centymetrowym kryształem górskim. Znalezisko, nazwane kosturem Ducha Gór, wzbudziło zainteresowanie mieszkańców i dało temat ekspozycji. Specjaliści datują przedmiot na około 100–200 lat; obecnie należy do Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze.

Wystawa nosi nazwę ruchu społecznego Karkonoskie Tajemnice, zrzeszającego miłośników Karpacza i Karkonoszy, a jej pomysłodawcą jest Jakub Paczyński. Ekspozycje poświęcone są Duchowi Gór, zwanemu też Rübezahlem lub Liczyrzepą, oraz legendom o karkonoskich hutnikach, chacie laboranta i mandragorze. Warsztaty dla dzieci „Odkrywca Karkonoskich Tajemnic” przekazują wiedzę etnograficzną o tych wierzeniach wraz z elementami geografii i geologii.

Wystawa znajduje się przy ul. Mickiewicza 1a w Karpaczu, w budynku z wysoką wieżą z surowego szarego kamienia i ciemną szklaną ścianą; wejście prowadzi po kamiennych schodach obok rdzawobrązowej rzeźby skrzydlatej postaci i tablicy „KARKONOSKIE TAJEMNICE”. Część trasy przebiega w podziemiach, gdzie wykorzystuje się efekty świetlne i dźwiękowe, więc warto zarezerwować czas na przejście między salami na parterze a częścią podziemną.

Budynek stoi w miejscu, gdzie 26 marca 2011 r. podczas prac budowlanych wykopano drewniany kostur; znalezisko powiązano z Duchem Gór i wzbudziło duże zainteresowanie mieszkańców. Oryginał, długi na ponad 2 m i zwieńczony 19-centymetrowym kryształem górskim, trafił do Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze; tutaj pokazywana jest replika.