Cmentarz choleryczny na Krzyżownikach w Poznaniu, Cmentarz epidemiczny w dzielnicy Krzyżowniki, Poznań.

Cmentarz choleryczny na Krzyżownikach leży przy ulicy Słupskiej, mniej więcej naprzeciwko posesji numer 95, w zachodnim klinie zieleni niedaleko wschodniego brzegu jeziora Kierskiego. Jego kwadratowa działka miała ponad 3800 m². Splantowany po 1949 roku pod szkółkę leśną, pozostawił tylko starą sosnę i tablicę informacyjną z 2021 roku.

Cmentarz powstał prawdopodobnie około 1831 roku, gdy wojska rosyjskie ścigające powstańców listopadowych zawlokły cholerę do Wielkopolski; rozciągnięto wówczas kordon sanitarny o długości 22,5 km, obejmujący Krzyżowniki. Chowano na nim ofiary siedmiu fal cholery, które nawiedziły Poznań w 1831, 1837, 1848, 1852, 1855, 1866 i 1873 roku. Figuruje na mapach z 1894, 1898, 1936 oraz na planie Poznania z 1949 roku; potem został splantowany pod szkółkę leśną.

Nazwa cmentarza pochodzi od epidemii cholery, które nawiedziły Poznań w siedmiu falach w latach 1831–1873; tę z 1831 roku zawlokły do Wielkopolski wojska rosyjskie ścigające powstańców listopadowych. We wrześniu 2021 roku na dukcie leśnym biegnącym równolegle do ulicy Słupskiej stanęła tablica historyczna Systemu Informacji Miejskiej (SIM), powstała z inicjatywy rady osiedla Krzyżowniki-Smochowice we współpracy z pasjonatami i zawodowymi historykami. Jej kod QR prowadzi do strony o cmentarzach epidemicznych w granicach administracyjnych Poznania.

Miejsce położone jest w zalesionym terenie w pobliżu ulicy Słupskiej i może być trudne do zlokalizowania bez orientacji lub wyraźnych znaków. Tablica informacyjna z kodem QR dostarcza użytecznych informacji pomagających zrozumieć lokalizację i historię.

Cmentarz widnieje na mapach z 1894, 1898, 1936 oraz na planie Poznania z 1949 roku; potem został splantowany pod szkółkę leśną. Na miejscu rośnie jedna dość stara sosna, ale nie ma dowodów, że pochodzi z czasów nekropolii. We wrześniu 2021 roku ustawiono tu tablicę Systemu Informacji Miejskiej z kodem QR.