Sheikh Lotfollah Mosque, Meczet z XVII wieku na Placu Naqsh-e Jahan, Isfahan, Iran

Meczet szejka Lotfollaha to siedemnastowieczny dom modlitwy na wschodnim skraju placu Naqsh-e Dżahan w Isfahanie, wyróżniający się kopułą bez minaretów. Zewnętrzne ściany pokazują wzory kafli w odcieniach kremowym i niebieskim, podczas gdy wewnątrz geometryczne motywy i kwiatowe wzory pokrywają całą kopułę i są podkreślone naturalnym światłem z małych okien.

Szach Abbas I rozpoczął budowę meczetu w 1011 AH (1602/1603), a ukończono ją w 1028 AH (1618/1619). Architektem był Muhammad Reza, syn Husayna, budowniczy z Isfahanu, którego imię widnieje na inskrypcji wokół mihrabu; budynek nazwano imieniem Shaykha Lutfallaha Maysiego al-'Amiliego, zmarłego w 1622 roku i nigdy niezaangażowanego w jego budowę. Wzniesiony jako prywatny meczet dworu królewskiego, nie ma minaretów, a tunel z pałacu Ali Qapu pozwalał dworowi dotrzeć do niego bez przechodzenia przez plac. Reza Shah Pahlavi kazał go odrestaurować w latach 20. XX wieku za radą Arthura Uphama Pope'a.

Meczet nosi imię szejka Lutfallaha Maysiego al-Amiliego, libańskiego uczonego sprowadzonego do Isfahanu przez swego zięcia szacha Abbasa; zmarł w 1622 r. i został pochowany w pobliżu, prowadził tu modlitwy, ale nie brał udziału w budowie. Wcześniej zwano go meczetem wielkiej kopuły oraz meczetem wielkiej czystości i piękna. Wersety koraniczne kaligrafa Bakira Banny we wnętrzu również wymieniają jego imię.

Wejście znajduje się bezpośrednio na placu i można do niego dotrzeć krótką klatką schodową prowadzącą do ukośnego korytarza, który chroni wnętrze przed hałasem z zewnątrz. Najlepsze godziny na zwiedzanie to wczesny ranek, kiedy światło słoneczne przechodzi przez okna kopuły i sprawia, że kolory kafli świecą.

Kopuła pokazuje niezwykłą zmianę koloru w ciągu dnia, zmieniając się z bladego kremowego przez różowy do ochry, efekt stworzony przez specjalny układ kafli i kąt padającego światła. W centrum kopuły pojawia się wzór pawia, który staje się widoczny tylko wtedy, gdy stoi się bezpośrednio pod spodem i patrzy w górę.