Murumendi, Szczyt górski w Kraju Basków, Hiszpania

Murumendi to szczyt w środkowej części Gipuzkoi, w paśmie górskim o tej samej nazwie, na terenie gmin Beasain i Itsasondo, w comarce Goierri. Wznosi się na 867 metrów, obok góry Usurbe. Na szczycie stoją monolit z okrągłą kolumną na kwadratowej podstawie, skrzynka pocztowa z datą 1977, dwa memoriały i stół orientacyjny.

Szczyt Murumendi zachowuje ślady ufortyfikowanej osady z epoki żelaza. W 1976 roku ustawiono niewielki stalowy krzyż na betonowej podstawie ku pamięci Sebastiana Sancheza, Fernando Terradillosa i Jose Luisa Orbegozo, którzy zginęli w tym roku na Viñamala. Stela upamiętnia etnologa Luisa Pedro Peñę Santiago, zmarłego w 1994 roku.

W mitologii baskijskiej Murumendi jest jedną z siedzib Mari, głównej bogini, która przemierza niebo jako kula ognia z jaskini Muru do swej siedziby przy Txindoki. Legenda umieszcza też Damę z Murumendi w jaskini Damazulo na zboczu północno-zachodnim. Od 1990 roku Beasain rozpoczyna święto Loinatz Zejściem Mari, która zlatuje na plac San Martín.

Z Beasain wejście zajmuje 2 godziny, z Matxinbenty 1 godzinę 45 minut, z Ioia i Usurbe 20–30 minut, z Mandubii 1 godzinę 30 minut, z Itsasondo i Ordizii 2 godziny. Stół orientacyjny na szczycie podaje około stu widocznych szczytów wraz z wysokością i odległością.

Na szczycie zachowały się ślady osady obronnej z epoki żelaza, a w paśmie widać ślady megalityczne: siedem, co najmniej jeden zaginął. Stół orientacyjny, odsłonięty 22 czerwca 1997 roku, opiera się na ręcznie wykonanym kolorowym rysunku Estanislao Iturriotza Barandiarana i podaje nazwy, wysokości i odległości około stu szczytów.