Poblado íbero-romano de El Monastil, Stanowisko archeologiczne koło Eldy, Hiszpania.

Poblado íbero-romano de El Monastil to stanowisko archeologiczne na grzbiecie i południowym zboczu gór El Monastil, na północ od Eldy. Była to osada Contestanów z V wieku p.n.e., a później rzymskie miasto Elo. Domy o powierzchni od 7 do 28 metrów kwadratowych stały w rzędach za murem na stromym północnym zboczu, a później wzniesiono na terenie osady chrześcijański kościół.

Miejsce było zamieszkane już w epoce brązu, zanim w V wieku p.n.e. powstało miasto iberyjskie jako osada Contestanów. Pod panowaniem Rzymu znane było jako Elo, na terenie Carthago Nova, i rozkwitło w I wieku n.e. dzięki ceramice i wyrobom z esparto. Między drugą połową VI a pierwszą połową VII wieku zbudowano kościół chrześcijański, a stolica biskupia pojawia się jako ecclesia Elotana na synodzie Gundemara. Po podboju islamskim osada została opuszczona i nazwana al-munastir, „klasztor”.

Nazwa stanowiska pochodzi od arabskiego munastir, oznaczającego klasztor, słowo o łacińskim rodowodzie. Kościół wizygocki został przebudowany między drugą połową VI wieku a pierwszą połową VII wieku, a biskupstwo Elo jest poświadczone na synodzie w Gundemar jako ecclesia Elotana. Po podboju islamskim osada została opuszczona, ale dawna nazwa przetrwała jako El·la, Etla i w końcu Elda.

Stanowisko zajmuje grań i południowe zbocze gór El Monastil na północ od Eldy, nad rzeką Vinalopó. Dojście jest piesze, po stromym i pozbawionym cienia terenie, więc potrzebne są mocne buty i woda. Północna ściana to niedostępny urwisko; podejście prowadzi zboczem południowym.

Archeolożka Solveig Nordström zidentyfikowała miejscowego garncarza, którego nazwała El Maestro de El Monastil; malował on na ceramice drobną zwierzynę łowną, styl nieznany gdzie indziej. Na stanowisku znaleziono też fragment marmurowego sarkofagu ze scenami Jonasza i wieloryba.