Saint Nicholas Monastery, Monastyr prawosławny w Mukaczewie, Ukraina

Klasztor św. Mikołaja jest wspólnotą religijną Cerkwi Wschodniej zlokalizowaną na wzgórzu Chernecha Hora w Mukachowie, ze świątynią katedralną wybudowaną w stylu klasycystycznym w latach 1798-1804. Kompleks składa się z kilku połączonych budynków rozmieszczonych wokół głównej katedry, tworząc jednolity religijny i mieszkalny ośrodek na szczycie wzgórza.

Tradycja ustna i przedmowa do Kroniki Mukaczewa datują założenie klasztoru na XI wiek, podczas gdy dowody dokumentalne zaczynają się w XIV wieku. Książę Fedir Koryatowycz zbudował drewnianą cerkiew i pomieszczenia dla mnichów oraz nadał klasztorowi przywilej 8 marca 1360 roku. W 1491 roku stał się rezydencją prawosławnych biskupów Mukaczewa. Po unii w Użhorodzie w 1646 roku klasztor przeszedł do zakonu bazylianów od 1664 do 1946 roku, kiedy władze sowieckie przekazały go Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu i stał się żeńskim klasztorem.

Nazwa klasztoru nawiązuje do św. Mikołaja: według legendy książę Fedir Koriyatowycz przypisał mu ocalenie od węża, a anioł wskazał mu miejsce na Czarnej Górze. Mnisi przepisywali tu księgi liturgiczne i prowadzili szkołę wzorowaną na akademii w Ostrogu. Od 1947 roku jest to wspólnota żeńska; czczone są tu ikony Matki Bożej Kikkos i Iwerska oraz relikwiarz z częścią relikwii Mojżesza Węgra.

Klasztor wznosi się na zboczu góry Czernicza nad rzeką Latorycią, a dostęp odbywa się pieszo. Kompleks jest czynnym klasztorem żeńskim, dlatego odwiedzający powinni ubierać się skromnie i pozostawać na ścieżkach udostępnionych publiczności. Cerkiew i cele są wpisane jako zabytek architektury o znaczeniu narodowym (nr 171).

Biblioteka klasztorna liczyła niegdyś ponad 6000 rzadkich ksiąg i rękopisów, lecz w 1947 r. władze radzieckie przeniosły zbiory i archiwum do biblioteki uniwersyteckiej w Użhorodzie oraz do archiwum obwodowego Zakarpacia. Klasztor przechowuje też czczoną ikonę Matki Bożej Kikkos i relikwiarz z częścią relikwii Mojżesza Węgra.