Ájtte, Muzeum etnograficzne i przyrodnicze w Jokkmokk, Szwecja

Ájtte, Szwedzkie Muzeum Gór i Samów, to muzeum historii kultury i przyrody w Jokkmokk oraz główne muzeum i archiwum kultury sami w Szwecji. Jego nazwa to luleńskosamijskie słowo oznaczające schowek na zapasy, a budynek służy jako centrum informacji dla turystyki górskiej. Zarządza nim fundacja utworzona w 1983 roku przez państwo szwedzkie, Norrbotten, gminę Jokkmokk i dwie krajowe organizacje sami.

Fundacja zarządzająca muzeum powstała w 1983 roku z inicjatywy państwa szwedzkiego, regionu Norrbotten, gminy Jokkmokk oraz dwóch krajowych organizacji sami, Svenska Samernas Riksförbund i Same Ätnam. Muzeum otwarto w czerwcu 1989 roku. Część finansowania pochodzi z wyroku sądowego w sprawie rekompensaty za wykorzystanie rzek Laponii do produkcji energii wodnej; państwo pokrywa około połowy budżetu.

Słowo ájtte oznacza w języku sami lule skrzynię lub schowek na zapasy, co nawiązuje do roli muzeum jako archiwum dziedzictwa kulturowego Sami. Wśród wystaw stałych są Dräkt och Silver o strojach i srebrach, Duodje o rzemiośle sami oraz Trumtid i Laponia.

Ájtte znajduje się w centrum Jokkmokk, przy głównym skrzyżowaniu miejscowości, a ogród alpejski ciągnie się wzdłuż potoku Kvarnbäcken. W ogrodzie rosną rośliny górskie z różnych środowisk północy oraz stoi jedna ze stuletnich chat badawczych Axela Hamberga, przeniesiona z parku narodowego Sarek. Muzeum pełni też funkcję centrum informacji turystycznej dla Laponii, gdzie personel doradza w sprawie tras i warunków w górach.

Podczas letnich miesięcy odwiedzający mogą zwiedzić badawczą chałupę, która została przesunięta z Parku Narodowego Sarek na tereny muzeum. Mały ogród alpejski z miejscowymi gatunkami roślin jest również dostępny dla odwiedzających w tym sezonie.