Jewish catacombs of Venosa, Katakumby żydowskie w Venosie, we Włoszech

Katakumby żydowskie w Venosie są wykute w tufie wzgórza Maddalena poza miastem; tworzą je dwa równoległe korytarze połączone krótkimi przejściami. W ścianach i posadzce wycięto nisze grobowe, a groby zdobią motywy żydowskie, w tym menora, obok inskrypcji w języku greckim, łacińskim i hebrajskim.

Miejsce odkryto w 1853 roku i pochodzi z IV do VI wieku naszej ery. Jeden napis zawiera dokładną datę z roku 521 naszej ery, co pomaga nam zrozumieć okres użytkowania tego cmentarza.

Większość imion na epitafiach jest grecka lub łacińska, a nie hebrajska, co pokazuje, że żydzi z Venosy przyjęli miejscową onomastykę; tylko nieliczne mają etymologię hebrajską. Najstarsze teksty są w grece koine, łacina pojawia się w nowszych i głębszych partiach. Jedna inskrypcja, być może z V wieku, upamiętnia Faustynę, córkę Faustyna, zmarłą w wieku 14 lat i 5 miesięcy, którą wychwalali dwaj wysłannicy (apostoli) i dwaj rabini (rebbites).

Katakumby leżą na wzgórzu Maddalena na obrzeżach Venosy, w prowincji Potenza, i dociera się do nich samochodem. Ponieważ wstęp dozwolony jest tylko pod nadzorem, zwiedzanie z przewodnikiem trzeba zamówić z wyprzedzeniem w Biurze Archeologicznym Basilicaty. Korytarze wykuto w zboczu wzgórza, a podłoże jest nierówne.

Katakumby zawierają około siedemdziesięciu napisów, mają więcej tekstu hebrajskiego niż żydowskie katakumby Rzymu. Symbole religijne takie jak menora są wyryte w kamieniu, świadczą o znaczeniu tego cmentarza dla lokalnej społeczności żydowskiej.