Santa Maria a Lamula, Budynek kościoła w Arcidosso, Włochy

Santa Maria a Lamula to romański kościół o trzech nawach zakończonych trzema półkolistymi apsydami, zbudowany z miejscowych bloków trachitu i nakryty drewnianymi wiązarami. Został częściowo odbudowany w latach 1935–1943. Inskrypcja na pierwszym filarze po prawej stronie wejścia upamiętnia renowację w czerwcu 1268 roku.

Santa Maria a Lamula jest poświadczona po raz pierwszy w 853 roku, gdy cesarz Lotar II potwierdził jej własność opactwu San Salvatore na Monte Amiata, którego była zależną celą. Dokument z 14 września 892 roku wymienia targ odbywający się przy kościele. Papież Grzegorz V uznał ją za kościół chrzcielny w 996 roku. W 1264 roku wojska sieneńskie walczące z Aldobrandeschimi spaliły kościół; inskrypcja na pierwszym filarze po prawej stronie wejścia wspomina odbudowę w czerwcu 1268 roku za króla Karola I Andegaweńskiego.

Nazwa Lamula pochodzi od średniowiecznej wsi Lamule, zwanej też Lama, czyli bagno lub staw, ponieważ miejsce to leżało na podmokłym gruncie. Po wsi nie pozostał żaden widoczny ślad. Legenda mówi, że muł ukląkł przed portalem, oddając cześć posągowi Madonny, a ślady jego kolan widać do dziś na kamieniu przed wejściem.

Pieve stoi u podnóża wzgórza Montelaterone w gminie Arcidosso, przy drodze wznoszącej się z doliny Ente ku wsi. Dociera się do niej pieszo przez okoliczne kasztanowe lasy i gliniaste grunty. Budowla została częściowo odbudowana w latach 1935–1943, dlatego widoczny dziś romański mur z trachitu łączy partie oryginalne z nowymi.

Muł ukląkł przed portalem kościoła, aby oddać hołd posągowi Madonny, a odciski jego kolan są nadal widoczne na kamieniu przed wejściem. Wioska, która niegdyś stała obok kościoła, Lamule, nie pozostawiła żadnych widocznych śladów.