Kumaon division, Jednostka administracyjna w Uttarakhand, Indie

Kumaon to dywizja administracyjna i skarbowa zajmująca wschodnią połowę Uttarakhandu, złożona z sześciu dystryktów: Pithoragarh, Bageshwar, Almora, Champawat, Nainital i Udham Singh Nagar. Graniczy od północy z Tybetem, od wschodu z Nepalem, od południa z Uttar Pradesh, a od zachodu z dywizją Garhwal. Teren to himalajski obszar piętrowych zalesionych grzbietów i ośnieżonych szczytów, z podgórskimi pasami Terai i Bhabar na południowym skraju.

Siły brytyjskie przejęły kontrolę nad terytorium w 1815 roku po wojnie z Gurkhami i włączyły je jako jednostkę administracyjną w obręb swych rządów kolonialnych. Przed przybyciem Brytyjczyków lokalne dynastie, takie jak królowie Chand, rządziły regionem przez wieki.

Mieszkańcy nazywani są Kumaoni i mówią językiem kumaoni, który źródła wymieniają, nie opisując jego własnego pisma. Nazwę Kumaon wywodzi się od Kurmanchal, ziemi Kurmy, żółwiego awatara Wisznu, a w Skanda Puranie region nosi nazwę Manaskhand. Pułk Kumaon, znana jednostka armii indyjskiej, stacjonuje w Ranikhet.

Podróżni docierają do poszczególnych dystryktów za pomocą połączeń autobusowych i górskich dróg łączących główne miejscowości z Nainital. Najlepszy okres podróży przypada między kwietniem a czerwcem oraz między wrześniem a listopadem, kiedy drogi pozostają przejezdne, a widoczność jest dobra.

W Kumaonie stacjonuje pułk Kumaon armii indyjskiej, którego centrum pułkowe znajduje się w Ranikhet. Nazwę regionu często wiąże się z Kurmanchal, krainą Kurmy, żółwiego wcielenia Wisznu, wspomnianą w Skanda Puranie jako Manaskhand.