Castra Alisca Ad Latus, Rzymski fort wojskowy w Őcsény, Węgry.

Castra Alisca Ad Latus to rzymski fort kohortowy na bagnistym obszarze Szigetpuszta na północ od Őcsény w komitacie Tolna. Prostokątny plan miał około 158 na 193 metry, z zaokrąglonymi narożnikami, wieżami strażniczymi i bramami; podwyższona droga, zwana Teufelsdamm, prowadziła do tylnej bramy. Stanowisko jest w dużej mierze nieprzebadane i prawie niezabudowane, a nad ziemią nie widać żadnych starożytnych budowli.

Fort założono prawdopodobnie około 100 r. n.e. lub później, w II wieku, na bagnistej równinie Szigetpuszta na północ od Őcsény, dla ochrony odcinka panońskiego limesu naddunajskiego. Nazwa jest sporna: Itinerarium Antonini podaje Alisca ad latus bez odległości, a badacze dzielą to określenie między domniemany fort w Szekszárdzie i to stanowisko. Zdjęcie lotnicze z 1953 r. pozwoliło prześledzić drogę Teufelsdamm na około siedem kilometrów aż do zachodniej bramy fortu.

Nazwa Alisca ad latus występuje w Itinerarium Antonina, spisie rzymskich dróg z III wieku, w którym brakuje jednak odległości między kilkoma garnizonami. Długo spierano się, czy Alisca oznaczała fort pod Szekszárdem, a ad latus, czyli z boku, stanowisko Őcsény-Szigetpuszta przy końcu odgałęzienia drogi limesowej. Mór Wosinsky proponował zamiast tego nazwę Contra Tautantum z Notitia Dignitatum.

Fort znajduje się na bagnistej równinie Szigetpuszta na północ od Őcsény, w komitacie Tolna, około siedmiu kilometrów na północny zachód od Szekszárd. Nad ziemią prawie nie widać starożytnych budowli, ponieważ stanowisko ledwie zbadano wykopaliskowo. Wał rzymskiej drogi dojazdowej, zwany miejscowo Teufelsdamm, wciąż rysuje się w terenie, na przykład na zdjęciu lotniczym z 1953 roku.

Łacińska nazwa fortu jest sporna: Itinerarium Antonini wymienia „Alisca ad latus”, a Mór Wosinsky odczytywał ad latus jako opis położenia stanowiska z dala od drogi limesowej, nie jako nazwę własną, i proponował Contra Tautantum. Sándor Soproni i Jenő Fitz utożsamili później Őcsény-Szigetpuszta z Alisca. Wykopaliska nie odsłoniły dotąd zabudowy fortu.