Španjola Fortress, forteca renesansowa na wzgórzu nad Hvarem, Chorwacja

Forteca Španjola to renesansowa budowla ukończona w 1551 roku na szczycie wzgórza górującego nad Hvarem, zamykająca mury miejskie i wzniesiona równocześnie z Fabriką i Arsenałem. Ma trzy półkoliste bastiony oraz bastion dodany od zachodu na początku XVII wieku. Wzgórze pełni funkcję obronną od czasów prehistorycznych, a po stronie południowej widać resztki murów bizantyjskich.

Wenecjanie rozpoczęli budowę twierdzy w obecnej formie w 1282 roku, częściowo finansowaną przez miasto Hvar; hiszpańscy budowniczowie pracujący tu w XIV wieku prawdopodobnie nadali jej nazwę Španjola. Inskrypcja nad południową bramą podaje rok ukończenia 1551. 19 sierpnia 1571 roku ludność schroniła się za murami przed atakiem osmańskim, ale 1 października 1579 roku piorun uderzył w prochownię i wybuch zniszczył twierdzę oraz część miasta poniżej.

Forteca nosi nazwę Španjola od hiszpańskich budowniczych, którzy pracowali przy niej w XIV wieku; miejscowo znana jest jako Fortica, od włoskiego fortezza. Wewnątrz prezentowana jest kolekcja amfor. Sylwetka fortu widnieje w herbie miasta Hvar.

Wspinaczka z centrum Hvaru podąża oznaczonymi ścieżkami obok historycznych budynków i wymaga pewnego wysiłku. Odpowiednie buty i wygodne ubrania ułatwiają wędrówkę, którą nagradzają widoki z góry.

Piorun uderzył w magazyn prochu 1 października 1579 roku o 3:30 nad ranem, powodując eksplozję, która zniszczyła twierdzę i część miasta poniżej. Twierdzę później naprawiono, a ostatnie większe prace przeprowadzono w latach 1775–1776 za cesarzowej Marii Teresy. W 1925 roku przemianowano ją na Aleksandrovac z okazji wizyty króla Aleksandra.