Fortress Gripe, Kamienna fortyfikacja w Splicie, Chorwacja

Twierdza Gripe to XVII-wieczna fortyfikacja na wzgórzu Gripe, na wschód od centrum Splitu, w dzielnicy Lučac-Manuš. Zbudowano ją jako system wypełnionych ziemią bastionów (terrapienata) połączonych mocnymi kurtynami, według projektu inżyniera wojskowego Alessandro Magliego. Dziś kompleks mieści Chorwackie Muzeum Morskie i Archiwum Państwowe.

Twierdza Gripe powstała w XVII wieku podczas wojny kandyjskiej (1645–1669) między Wenecją a Imperium Osmańskim, na wzgórzu Gripe, z którego turecka artyleria mogła ostrzeliwać Split. Pracami kierował inżynier wojskowy Alessandro Magli; wzniesiono bastiony wypełnione ziemią (terrapienata), połączone mocnymi kurtynami. W 1657 roku Turcy zajęli jeszcze nieukończoną twierdzę, lecz mieszkańcy Splitu, wsparci przez oddziały z Trogiru, Braču i Hvaru oraz wenecką flotę z Kotoru, odbili ją. Później dodano koszary dla armii austriackiej.

Twierdza mieści dziś Chorwackie Muzeum Morskie i Chorwackie Archiwum Państwowe, a w kompleksie odbywają się koncerty. Wzniesiony na wschód od starego miasta obiekt służy więc badaniom, wystawom i wydarzeniom publicznym, a nie obronie.

Twierdza Gripe wznosi się na wzgórzu Gripe na wschód od starówki Splitu, w dzielnicy Lučac-Manuš, więc podejście zaczyna się zaraz po opuszczeniu okolic pałacu Dioklecjana. W kompleksie mieszczą się Chorwackie Muzeum Morskie i Archiwum Państwowe, odbywają się tam też koncerty; przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia, bo droga stale pnie się w górę.

Podczas oblężenia w 1657 roku nieukończoną twierdzę zajęły wojska osmańskie, odbili ją mieszkańcy Splitu, a 18 czerwca nastąpił kolejny atak; pomoc przyszła z Trogiru, Braču i Hvaru, a 21 czerwca przybyła wenecka flota z Kotoru. Obrońcami byli mieszczanie, nie tylko garnizon.