Château de Sainte-Marie, zamek w ruinie w Esterre w departamencie Hautes-Pyrénées we Francji

Château de Sainte-Marie to średniowieczna ruina zamku na skalnym grzbiecie na wysokości 630 metrów w Esterre. Pozostały tylko okrągła wieża i kwadratowy donżon w bardzo wąskim obwodzie murów. Kwadratowa północna wieża ma strzelnice z blankami na szczycie; okrągły donżon ma ciemne prostokątne okno i mały otwór poniżej. Ciemny łukowy portal znajduje się u podstawy kwadratowej wieży.

Wzniesiony w X wieku przez Centulle'a III, hrabiego Bigorre, na skalnym grzbiecie nad doliną, zamek zajmuje być może starsze miejsce użytkowane przez Arabów. Anglicy władali nim do 1404 r., gdy Jean II de Bourbon, hrabia Clermont, wraz z mieszkańcami doliny dowodzonymi przez Aougé de Coufitte wypędził ich. Potem zamek stopniowo opuszczono; w 1930 r. ruiny wpisano na listę monuments historiques.

Nazwa pochodzi od prioratu Sainte-Marie, który niegdyś stał przed zamkiem; jego kaplica była już w ruinie około 1800 roku i została zniszczona. Ruiny zamku wpisano na listę monuments historiques w 1930 roku. Mówi się, że fikcyjny dżentelmen-włamacz Arsène Lupin uciekł stąd tunelem, a z miejscem wiąże się wiele innych legend.

Ruiny stoją na skalnym grzbiecie na wysokości 630 m, ponad Esterre, Esquièze-Sère i Luz-Saint-Sauveur; wchodzi się pieszo. Dostęp długo był niepewny: trzydziestoletnia dzierżawa commission syndicale wygasła w 2018 r., a gmina Esterre kupiła zamek dopiero w czerwcu 2019 r. za symboliczne euro. Przed wejściem warto zasięgnąć informacji na miejscu.

Mówi się, że Arsène Lupin, dżentelmen-włamywacz z powieści Maurice'a Leblanca, uciekł z zamku tunelem – to jedna z wielu legend związanych z ruinami. Opowieść nie jest średniowieczna: pochodzi z przygód Lupina, a mieszkańcy powtarzają ją obok starszych podań.