Royal abbey of Saint-Gildas Saint-Gildas-de-Rhuys, Opactwo romańskie w Saint-Gildas-de-Rhuys, Francja.

Kościół opacki Saint-Gildas jest jedynym zachowanym budynkiem klasztoru benedyktyńskiego. Jego romańskie prezbiterium, pochodzące z końca XI i początku XII wieku, składa się z centralnej absydy z dachem stożkowym, otoczonej promieniującymi kaplicami z oknami półkolistymi. Nawa została odbudowana w stylu neoklasycznym po 1699 roku, a wieża została przeniesiona na fasadę zachodnią i ukończona w 1705 roku.

Według legendy hagiograficznej św. Gildas założył opactwo około 538 roku i kierował nim do śmierci w 565 roku; bardziej prawdopodobne, że założyli je mnisi posiadający jego relikwie. W 1008 roku na prośbę księcia Godfryda I Bretońskiego mnisi z opactwa Fleury pod wodzą św. Feliksa odbudowali klasztor, konsekrowany 30 września 1032 roku przez Judicaëla, biskupa Vannes. Zachowane romańskie części kościoła pochodzą z końca XI i początku XII wieku.

Kościół przechowuje szczątki świętych bretonskich, w tym Saint Gildasa i Saint Goustana, których kult kształtował lokalną praktykę religijną przez wieki. Rzeźbione kapitele z motywami geometrycznymi i roślinnymi pokazują umiejętność, jaką mnisi wnosili do swojego codziennego otoczenia.

Kościół opacki stoi w centrum miejscowości, przy place Monseigneur-Ropert, w departamencie Morbihan. Romańska absyda z wieńcem kaplic to najstarsza zachowana część; nawa została odbudowana w stylu neoklasycznym po 1699 roku. W 1802 roku kościół stał się parafialny, a kościół opacki jest klasyfikowany jako monument historique od 1840 roku.

Filozof Pierre Abelard pełnił funkcję opata od 1125 do 1133 i opuścił miejsce po konfliktach z mnichami, których uważał za niedyscyplinowanych. Jego pobyt zaznaczył rzadki moment, gdy wielki myśliciel średniowieczny kierował tym miejscem.