Nikolauskapelle, Kaplica i dom kamienny w Ulm, Niemcy

Nikolauskapelle stoi przy Neue Straße 102 w Ulm: jej jasnoszary tynkowany szczyt ma dwa małe okrągłe otwory i okno z ciemnymi drewnianymi szprosami i niebieskimi szybami, otoczone cienkimi czarnymi liniami układającymi się w gwiazdę. Niżej biegnie rząd trzech okien i dwuskrzydłowe drzwi z czerwonobrązowych desek pod pustą niszą. Po prawej znajduje się kamienny łuk z rzeźbioną dekoracją.

Cesarski notariusz imieniem Marquard kazał na początku XIII wieku wznieść w Ulm kamienny dom z dobudowaną kaplicą; w 1222 przekazał posiadłość opactwu Salem, a w 1246 przeszła ona do opactwa Reichenau. Około 1480 kaplica trafiła do opactwa Ochsenhausen, które przebudowało romańską nawę, nakrywając ją sklepieniem krzyżowo-żebrowym, i w 1499 ponownie ją poświęciło. Gdy Ulm przyjął reformację, Ochsenhausen odkupiło w 1533 skonfiskowaną kaplicę pod warunkiem, że nigdy nie posłuży już kultowi.

Nazwa kaplicy nawiązuje do św. Mikołaja; jej użytkowanie liturgiczne zakończyło się w 1533 r., gdy opat Ochsenhausen odkupił ją pod warunkiem, że nigdy nie posłuży już kultowi. Przez cztery stulecia była szopą, składzikiem węgla i rupieciarnią, w końcu domem prywatnym. Od renowacji w latach 1978–1980 pomieszczenia można wynajmować na wydarzenia.

Kaplica stoi przy Neue Straße 102 w starówce Ulm, na Grüner Hof, kilka kroków od Weinhof. Jej wnętrza można wynajmować na wydarzenia, więc dostęp zależy od rezerwacji; na północnej elewacji umieszczono medal Europa Nostra z 1984 roku.

Medal Europa Nostra przyznany w 1984 r. za renowację zespołu Gindele, obejmującego kaplicę, Steinhaus i budynek Gindele, umieszczono na północnej fasadzie kaplicy. Od bombardowań wojennych kaplica pozostawała ruiną aż do gruntownej renowacji w latach 1978–1980.