Stiftskirche Stoppenberg, Kościół romański w Essen, Niemcy

Stiftskirche Stoppenberg to trójnawowa, dwuprzęsłowa bazylika filarowa z piaskowca z Ruhr, ukończona około połowy XII wieku, z kwadratowym chórem i półkolistą apsydą. Należy do najwcześniejszych bazylik sklepionych Nadrenii, lecz sklepienia nie zostały odbudowane po zniszczeniach z 1945 roku. Z zachodniej pary wież przetrwała tylko południowa w pełnej wysokości; emporę zachodnią powiększono wraz z rozwojem konwentu.

Opatka Swanhild ufundowała kościół, który arcybiskup Anno II poświęcił w 1074 roku jako Nikolauskapelle. W XII wieku służył on podwójnemu klasztorowi premonstratensów; w XIII wieku pozostały tylko mniszki, a w XV wieku powstał świecki klasztor żeński ograniczony do dwudziestu kanoniczek. Klasztor zniesiono w 1803 roku, a kościół pozostał parafialny do 1907 roku. Od 1965 roku mieszkają przy nim karmelitanki bose.

Nazwa Stoppenberg pochodzi z czasów, gdy na tej górze stało sanktuarium poświęcone świętemu. Dziś zakonnice karmelitanki używają budynku do swojej codziennej wspólnoty modlitwy, kształtując duchowe życie tego miejsca.

Teren kościoła opadł o około 12 metrów między 1900 a 1985 rokiem z powodu działalności górniczej w otaczającym obszarze przemysłowym. Odwiedzający powinni być świadomi tej geologicznej historii podczas eksplorowania terenu i badania fundamentów.

Kościół kryje grób Franza Ferdinanda Freiherra von der Wenge, kanonika katedry w Münsterze i założyciela powstałej w 1758 roku huty St.-Antony-Hütte pod Oberhausen-Osterfeld, od której zaczęła się przemysł żelaza i stali w Zagłębiu Ruhry. Grób znajduje się w samym kościele, nie w krypcie.