Reichsbahnbunker Friedrichstraße, Naziemny schron przeciwlotniczy w Berlin-Mitte, Niemcy

Bunker to pięciokondygnacyjna konstrukcja z żelbetu w dzielnicy Mitte w Berlinie, pierwotnie zaprojektowana jako schron przeciwlotniczy z czasów wojny. Masywne ściany zewnętrzne wznoszą się bez ozdób, przerywane jedynie rzadkimi prostokątnymi otworami, podczas gdy wewnątrz plan piętra dzieli się na liczne małe komory z niskimi sufitami.

Karl Bonatz zaprojektował ten schron ze zbrojonego betonu, wzniesiony w latach 1941–1942 przez robotników przymusowych dla nawet 3000 podróżnych i pracowników Reichsbahn, z 3088 miejscami siedzącymi i 48 łóżkami. W maju 1945 zajął go Armia Czerwona, a radziecki NKWD używał bunkra i sąsiedniego domu jako więzienia śledczego do grudnia 1949 roku. Od 1950 oba budynki przejęła wschodnioniemiecka Stasi; od 1951 bunkier służył jako magazyn tekstyliów, a od 1957 jako skład kubańskich owoców suszonych i tropikalnych, stąd przydomek „Bananenbunker”.

Budynek działa obecnie jako prywatna przestrzeń wystawiennicza sztuki współczesnej, otwierając się dla grup z przewodnikiem w ograniczonych godzinach przez cały rok. Dawne pomieszczenia schronu wyświetlają wielkoskalowe instalacje i prace międzynarodowych artystów, umieszczone w dialogu z grubymi betonowymi ścianami i wąskimi otworami okiennymi.

Dostęp jest możliwy wyłącznie poprzez wcześniej zarezerwowane wycieczki z przewodnikiem o ograniczonej liczbie uczestników, które należy zarezerwować z wyprzedzeniem. Przestrzenie wewnętrzne nie mają naturalnego światła i są dostępne wąskimi schodami, co może być istotne dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej.

Szklany penthouse został dodany na szczycie płaskiego dachu, tworząc ostry kontrast z szarą masą betonu poniżej. Ten dodatek zbudowano po 2003 roku i służy jako prywatna rezydencja rzadko włączana do zwiedzania.