Theodul Pass, Przełęcz górska między Zermatt i Breuil-Cervinia, Szwajcaria i Włochy

Przełęcz Theodul znajduje się na wysokości około 3.300 metrów i łączy Zermatt w Szwajcarii z Breuil-Cervinią we Włoszech przez wschodnie Alpy Penińskie. Trasa przechodzi przez pola śnieżne i skaliste tereny, a na przełęczy znajduje się schronisko górskie oferujące schronienie pieszym i wspinaczom.

Znaleziony w 1895 r. kamienny topór pochodził z Bretanii i datowany jest na neolit (4000–3500 p.n.e.), co wskazuje na letnie przejścia już wtedy; w pobliżu przełęczy odkryto też skarb rzymskich monet z I–IV w. n.e., dziś w Muzeum Alpejskim w Zermatt. Wciąż widoczne są fragmenty częściowo brukowanych ścieżek jucznych z XIII w., gdy lodowce się cofnęły. W 1688 r. zbudowano na przełęczy bastion sabaudzki, w którym w 1865 r. glacjolog D. Dollfuss urządził stację meteorologiczną.

Przełęcz zawdzięcza nazwę biskupowi Teodulowi z Sionu, używaną od końca XVII wieku; mapa Dufoura z 1862 roku nazywała ją jeszcze Matterjoch. Osadnicy walserscy, którzy w pierwszej połowie XIII wieku zasiedlili południowe doliny Valais, przechodzili tędy, a przy szczycie zachowały się fragmenty ich częściowo brukowanych dróg jucznych. Skarb rzymskich monet z I–IV wieku, znaleziony przy przełęczy, jest wystawiony w Muzeum Alpejskim w Zermatt.

Przełęcz jest przechodnia przez cały rok po wytyczonych po obu stronach trasach narciarskich: po stronie północnej biegną one po prawie płaskim górnym lodowcu Theodul, a włoska strona zachodnia jest wolna od lodu. Włoskie schronisko Theodul stoi około 100 m na północ i 32 m powyżej przełęczy. Od strony włoskiej dochodzi się z Breuil-Cervinia ślepym szlakiem, od szwajcarskiej szlaki pną się z Trockener Steg i schroniska Gandegg.

Kamienny topór znaleziony w pobliżu przełęczy w 1895 r. pochodzi z Bretanii i datowany jest na neolit (4000–3500 p.n.e.), co wskazuje, że przejścia używano już latem. W pobliżu przełęczy znaleziono też rzymski skarb monet z I–IV w. n.e., dziś w Muzeum Alpejskim w Zermatt.