Johanneskirche, Katolicki budynek kościelny w Favoriten, Austria

Johanneskirche to rzymskokatolicki kościół w Unterlaa w 10. dzielnicy Wiednia, dostępny od Klederinger Straße. Jest to jednonawowa budowla z wieżą chórową: dolna kondygnacja wschodniej wieży pełni funkcję zabezpieczonego prezbiterium, przykrytego sklepieniem kolebkowym z lunetami. Od południa do wieży przylega zakrystia, a krzyż maltański widnieje na szczycie wieży i w oknach.

W tym miejscu stała prawdopodobnie rzymska świątynia, zanim zbudowano nad nią niewielki kościół o wymiarach 9 × 7 m, być może przez mnichów wykorzystujących kamienie z rzymskiej osady; pięć pochówków odkrytych wewnątrz w 1974 r. to zapewne budowniczowie lub kapłani pogrzebani około 1030 r. W 1272 r. kościół przeszedł do joannitów, którzy przebudowali południową stronę i wznieśli hospicjum, zniszczone wraz z zamkiem Unterlaa w 1465 r. Znacznie zniszczony podczas oblężenia w 1683 r., został odbudowany z nawą w 1686 r.; zakrystia powstała w 1779 r.

Nazwa kościoła pochodzi z 1272 roku, gdy przeszedł on w ręce joannitów, którzy poświęcili go swemu patronowi, Janowi Chrzcicielowi. Krzyż maltański, ich znak, widnieje na szczycie wieży i na oknach. Zakon był wyłącznym panem gruntowym Unterlaa od końca XIII wieku.

Kościół leży poza starym centrum wsi, a dojazd zapewnia komunikacja publiczna – przystanek autobusowy Johanneskapelle. Wykopaliska wokół kościoła oraz archeologiczna sala ekspozycyjna w małym budynku gospodarczym, prowadzona przez muzeum dzielnicy Favoriten, są otwarte od maja do października w pierwszą niedzielę każdego miesiąca.

Kościół stoi na miejscu rzymskiego cmentarza; znaleziony tu nagrobek wymienia Celtę Devomariusa i jego rodzinę, co dowodzi, że miejsce pozostało zamieszkane po zniszczeniu pierwszej rzymskiej osady na Johannesbergu. Wykopaliska prowadzi się tu od lat 60. XX wieku.