World Machine, Rzeźba kinetyczna w Edelsbach bei Feldbach, Austria.

Maszyna Świata to rzeźba kinetyczna zbudowana przez Franza Gsellmanna w latach 1958–1981 na jego gospodarstwie niedaleko Kaag w Edelsbach bei Feldbach. Ma około czterech metrów długości, metr szerokości i trzy metry wysokości, a składa się z około 2000 części, w tym porcelanowego orła, 64 ptasich gwizdków, 200 żarówek, 14 dzwonków i zabawkowej rakiety sprowadzonej z Japonii, napędzanych 25 silnikami elektrycznymi. Na zdjęciu w środku znajduje się duże koło z czerwoną piastą i niebieskimi, żółtymi i zielonymi szprychami; nad nim niebieskie ramię kończy się zieloną obręczą, a niebieski wycięty panel z tarczą zegara sąsiaduje z turkusowymi i niebieskimi kołami zębatymi.

Budowa rozpoczęła się w 1958 roku, kiedy Franz Gsellmann zainspirował się Atomium, które widział na Światowej Wystawie w Brukseli. Artysta poświęcił ponad dwie dekady realizacji tej mechanicznej wizji, zanim ją ukończył.

Nazwa „Weltmaschine” nie pochodzi od Gsellmanna; uchylał się on od pytań o cel maszyny, a termin służy jako robocze określenie. Pisarz Gerhard Roth porównał dzieło do niemal równocześnie powstających maszyn Jeana Tinguely’ego z podobnych materiałów, wskazując, że dziełu Gsellmanna brak ironicznego dystansu szwajcarskiego artysty. Gsellmann, człowiek pobożny i skromny, przypisywał realizację swojego marzenia Bogu. Odwiedzający i wielbiciele dzieła rekrutują się do dziś głównie z miejskich kręgów intelektualnych.

Weltmaschine nie stoi na wolnym powietrzu: znajduje się w dawnym gospodarstwie Franza Gsellmanna koło Kaag, w gminie Edelsbach bei Feldbach, jako główny eksponat prywatnego muzeum rodziny. Jest wpisana do rejestru zabytków, a rodzina podaje prawie 10 000 zwiedzających rocznie. Maszyna ma około czterech metrów długości, metr szerokości i trzy metry wysokości, więc ogląda się ją z bliska; 25 silników elektrycznych napędza jej ruchome części.

Franz Gsellmann trzymał maszynę za zamkniętymi, zasłoniętymi drzwiami i pokazał ją rodzinie dopiero po ośmiu latach budowy. Sąsiedzi widywali, jak znaleziska woził do domu taczką lub zaprzęgiem wołów, a do maszyny sprowadził z Japonii zabawkową rakietę.