Peña de Bernal, Naturalny monolit w San Sebastian Bernal, Meksyk.

Peña de Bernal to dacytowa kopuła, odsłonięty rdzeń wygasłego wulkanu, wznosząca się 350 metrów nad wsią Bernal w gminie Ezequiel Montes w stanie Querétaro, na wysokości 2 515 metrów n.p.m. Górna część to naga skała w jasnoszarych i beżowych odcieniach, z pionowymi grzbietami i głębokimi szczelinami; zielone zarośla i rozproszone drzewa pokrywają niższe zbocza, a skalny występ ciągnie się w lewo.

Peña de Bernal to odsłonięty rdzeń wygasłego wulkanu: lepka, niemal stała lawa wcisnęła się w starsze skały morskie i zastygła pod ziemią jako dacytowa kopuła. Analizy chemiczne badaczy z Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu Meksyku datowały ją na około 8,7 mln lat, znacznie młodziej niż wcześniej zakładany wiek jurajski. Erozja otaczającego stożka pozostawiła tę skalną iglicę nad wsią Bernal, założoną u jej stóp w 1641 roku.

Nazwa Bernal pochodzi od andaluzyjskiego słowa, którym konkwistadorzy określali dużą, wydłużoną, odosobnioną skałę; po otomí skała nazywa się Ma'hando, a po chichimeca De'hendo, oba znaczą „pośrodku dwóch”. 21 marca, w równonoc wiosenną, tysiące ludzi gromadzą się na mistyczno-religijnym święcie, by „naładować się energią” od monolitów. W 2009 roku UNESCO wpisało miejsca pamięci Otomí-Chichimeca z Tolimán, których świętego terytorium strzeże Peña, na listę dziedzictwa niematerialnego.

Szlaki turystyczne rozpoczynają się w wiosce i prowadzą do około połowy wysokości, przy czym pierwsze odcinki są dostępne dla większości zwiedzających. Trasa staje się bardziej stroma i później wymaga sprzętu wspinaczkowego do dalszego wejścia.

We wrześniu 2009 roku UNESCO wpisało miejsca pamięci i żywe tradycje Otomí-Chichimeca z Tolimán, wskazując Peñę de Bernal jako strażniczkę świętego terytorium. Tablica przy początku szlaku upamiętnia wybór w 2007 roku na jedno z 13 cudów Meksyku przez sekretariat turystyki i TV Azteca.