Gramos, Pasmo górskie na granicy Albanii i Grecji.

Gramos to pasmo górskie na granicy Albanii i Grecji, którego najwyższy szczyt, Maja e Çukapeçit (Tsoúka Pétsik), wznosi się na 2523 m. Masyw zbudowany jest głównie z paleogeńskiego fliszu z wapieniem, a powyżej 1500–1600 m można zaobserwować cyrki i doliny lodowcowe. Łąki alpejskie pokrywają północ i centrum, natomiast na południu rosną lasy bukowe i iglaste.

Podczas greckiej wojny domowej w latach 1948-1949 Gramos był głównym bastionem Armii Demokratycznej, a tymczasowy rząd demokratyczny miał kwaterę główną w okolicy. Góra przeszła w ręce Armii Narodowej dopiero w 1949 roku, co zakończyło wojnę; potem tylko nieliczne odosobnione enklawy pozostawały pod kontrolą komunistów. Mimo dziesięcioleci rozminowywania części masywu wciąż mają czynne pola minowe.

Nazwa góry występuje jako Gramoz w języku albańskim, Gramosta w arumuńskim i Gramos w greckim, co odzwierciedla albańskie, arumuńskie i greckie społeczności wokół niej. Główną miejscowością u jej zachodniego podnóża jest Ersekë, a Gramos, Aetomilitsa, Starje i Plikati to wsie w obrębie pasma.

Możesz badać ten teren na wyznaczonych szlakach dostępnych z obu stron granicy, przy czym cieplejsze miesiące są najlepszym czasem do wędrówek. Warunki pogodowe na większych wysokościach mogą się szybko zmieniać, dlatego warto być przygotowanym na zmienne warunki.

Powyżej 1500–1600 m masyw ma cyrki i doliny lodowcowe wycięte w paleogeńskim fliszu, a pasma wapienia nadają skale złożoną budowę. Na tych zboczach biorą początek Aliakmonas, najdłuższa grecka rzeka mająca źródła na greckiej ziemi, oraz odnogi Osum i Devoll.