Pikimachay, Stanowisko archeologiczne w jaskini w Departamencie Ayacucho, Peru.

Pikimachay to jaskinia o długości około 60 metrów na prawym brzegu rzeki Pongora, około 19 km na północ od Ayacucho, w dystrykcie Pacaycasa. W warstwach badanych przez Richarda MacNeisha znajdowały się narzędzia kamienne wykonane głównie z tufu wulkanicznego samej jaskini oraz kości wymarłych zwierząt.

Archeolodzy odkryli dowody zajmowania przez ludzi w latach 60. XX wieku, a znaleziska sugerują, że grupy używały jaskini jako schronienia tysiące lat temu. Znalezione przedmioty wskazują, że wcześni myśliwi chronili się tutaj podczas polowań na zwierzynę na otaczających wyżynach.

Nazwa pochodzi z keczua: piki to pchła, a mach'ay jaskinia, więc Piki Mach'ay znaczy „jaskinia pcheł”. Jaskinia dała też nazwę kompleksowi Piki, warstwie archaicznej (6000–4000 p.n.e.), gdzie MacNeish znalazł kości świnek morskich i resztki zagród z paleniskami, ślad wczesnej hodowli.

Dotarcie do miejsca z Huamangi zajmuje około pół godziny nieutwardzoną drogą przez dystrykt Pacaycasa. Odwiedzający powinni nosić solidne buty i zachować ostrożność podczas pory deszczowej, ponieważ ścieżka może stać się śliska.

Badacze znaleźli tu zachowany materiał roślinny, w tym pozostałości tykw butelkowych, które należą do najstarszych dowodów wykorzystania roślin na peruwiańskich wyżynach. Te odkrycia pokazują, że ludzie zaczęli zbierać i być może uprawiać rośliny znacznie wcześniej niż sądzono.