Kumanica Monastery, Monastyr prawosławny w Vrbnicy, Serbia

Klasztor Kumanica to kamienny kompleks cerkiewny z szarą kamienną fasadą i kilkoma stromymi, ciemnoszarymi dachami krytymi gontem. Jego centralna wieża jest okrągła, z stożkowym dachem gontowym i wąskim łukowym oknem; po jej lewej stronie stoi otwarta drewniana konstrukcja z pochyłym dachem gontowym, a z przodu znajduje się zaokrąglona apsyda z czerwonobrązowymi dachówkami. Po skrajnej lewej widoczna jest mniejsza kopułowa część z czerwonobrązowymi dachówkami, a szorstki mur z kamienia i betonu z krzyżem przebiega na pierwszym planie.

Najstarsza pisemna wzmianka o klasztorze pochodzi z 1514 roku, chociaż kamienne płyty odkryte w ruinach sugerują budowę między końcem XIII a połową XV wieku. Północna strona klasztoru została zniszczona podczas budowy linii kolejowej Belgrad–Bar, co uniemożliwia dokładniejsze datowanie pierwotnej cerkwi. Przypuszcza się, że złoty okres klasztoru przypadł na drugą połowę XVI i XVII wiek, a w drugiej połowie XVIII wieku popadł on w ruinę.

Klasztor jest poświęcony Soborowi Archanioła Gabriela, a jego nazwa pochodzi prawdopodobnie od kumanica, dawnego słowa oznaczającego jeżynę. Przechowuje relikwie św. Grzegorza z Kumanicy, nazwanego w jednym zapisie serbskim oświecicielem i byłym arcybiskupem, co nie zostało potwierdzone. 26 lipca, w święto klasztorne, gromadzą się dziesiątki tysięcy pielgrzymów, w tym wyznawcy innych religii.

Klasztor organizuje doroczne obchody około 26 lipca, kiedy tysiące wiernych gromadzą się na nabożeństwach religijnych rozpoczynających się wcześnie rano. Odwiedzający powinni spodziewać się nierównego terenu i podstawowych udogodnień, ponieważ jest to aktywna świątynia na terenie wiejskim.

W drugiej połowie XVIII wieku klasztor opustoszał, a relikwie św. Grzegorza i św. Charalampiusza wywieziono. Rodzina Pržići z Bijelo Polje zażądała połowy darów składanych świętym; gdy mnisi odmówili, pocięła relikwie na kawałki i sprzedała je. Według innej wersji już połamane relikwie przekazano w 1700 roku na przechowanie Antunowi Simonoviciowi z Bijelo Polje.