Mito Hachimangū, Sanktuarium Hachiman w Mito, prefektura Ibaraki, Japonia

Mito Hachimangū to sanktuarium Hachimana w dzielnicy Yawata-chō w Mito, w prefekturze Ibaraki, na tarasie nad prawym brzegiem rzeki Naka. Szerokie kamienne schody o około dziesięciu niskich stopniach prowadzą do szarego kamiennego torii z prostym górnym belkowaniem i niższą poprzeczką; po jego lewej stronie stoi ciemna drewniana latarnia z znakami 八幡宮. Honden wzniesiono w 1598 r.; jest narodowym Ważnym Dobrem Kultury, a teren świątyni uniknął zniszczeń wojennych.

Założona w 1592 roku, gdy Satake Yoshinobu przeniósł podzielone bóstwo z Baba Hachimangū w Ōta do zamku Mito. W 1598 roku przy Hachiman-kōji wzniesiono honden, a sanktuarium zostało opiekunem prowincji Hitachi. Reformy rodu Mito Tokugawa przeniosły je w 1694 roku do Nakasai; na prośbę wiernych wróciło w 1709 roku na obecne miejsce, wybrane według legendy tam, gdzie osiadł biały żuraw.

Świątynia oficjalnie nazywa się po prostu Hachimangū; dawniej zwano ją Shirahata-yama Hachimangū, od zarządzającej nią świątyni buddyjskiej. Czci trzy bóstwa Hachiman: Hondawake no Mikoto, Okinagatarashi-hime no Mikoto i Hime Ōkami. Podczas wiosennego święta 15 kwietnia mikoshi jest noszone w procesji na festiwalu Mito Kōmon.

Sanktuarium leży na skraju płaskowyżu Higashi-Ibaraki, nad prawym brzegiem rzeki Naka, a zewnętrzna fosa zamku Mito biegła niegdyś tuż za nim. Z miejsca Retsukō Gosuzumi na terenie roztacza się widok na Naka w stronę gór Nikkō i Kuji; w Nowy Rok odbywa się tam obrzęd oczyszczenia na powitanie pierwszego wschodu słońca. Teren jest też częścią miejsca festiwalu hortensji w Mito, z kwitnącymi wiśniami wiosną i kolorowymi liśćmi jesienią.

Ginkgo to żeńskie drzewo o wysokości 42 m i obwodzie pnia 9 m, narodowy pomnik przyrody; jego nazwa odnosi się do nasion rosnących na końcach liści. Teren sanktuarium jest częścią miejsca festiwalu hortensji w Mito, który latem następuje po sąsiednim ogrodzie Baika-en.