Tianlongshan Grottoes, Buddyjskie stanowisko archeologiczne w Taiyuan, Chiny.

Tianlongshan Grottoes to stanowisko archeologiczne buddyjskie w Taiyuan w Chinach, gdzie jaskinie wykuto w dwóch zboczach gór. Jaskinie zawierają ponad tysiąc pięćset kamiennych posągów i reliefów rozproszonych w dwudziestu jednym osobnych komorach.

Jaskinie wykuto po raz pierwszy między schyłkiem Północnych Wei a Wschodnimi Wei, a najstarsze zachowane komory, jaskinie 2 i 3, ukazują smukłe postacie o gęstych fałdach szat. Pod patronatem Północnych Qi od 550 r., gdy cesarz Wenxuan Gaoyang kazał zbudować świątynię skalną, rzeźba stała się pełniejsza i cięższa. Jaskinia 8, datowana inskrypcją na 584 r., jest największym dziełem Sui, a większość jaskiń wykuto od panowania Wu Zetian do Xuanzonga.

Rzeźby z epoki Tang dały nazwę „stylowi tianlongshańskiemu”: pełne ciała, cienkie szaty przylegające do postaci i ozdoby, takie jak naszyjniki i naramienniki u bodhisattwów. W jaskini 9, zwanej Manshan Ge, znajduje się siedzący Maitreja o wysokości 7,5 m nad jedenastogłowym Guanyinem o wysokości około 5,5 m, w otoczeniu Manjushri na lwie i Samantabhadry na słoniu.

To miejsce jest łatwo dostępne transportem publicznym z Taiyuan, ponieważ autobusy i taksówki jeżdżą tam regularnie. Warto przybyć we wczesnych godzinach porannych, aby zwiedzić jaskinie z lepszym oświetleniem i mniejszym tłokiem.

W 2020 r. kamienną głowę Buddy wystawioną na aukcji w Japonii rozpoznano dzięki porównaniu zdjęć i badaniu kamienia jako pochodzącą z niszy w północnej ścianie jaskini 8, wyciętą około 1924 r. Ma 44,5 cm wysokości i waży 55,5 kg, zachowały się na niej ślady polichromii. Chiński kolekcjoner kupił ją i przekazał państwu; w grudniu 2020 r. dotarła do Pekinu jako pierwsza rzeźba z Tianlongshan odzyskana z Japonii od niemal stu lat.