Od Watykanu po wyspy Pacyfiku, najmniejsze terytoria na świecie opowiadają ciekawe historie o ziemi i polityce.
Ta selekcja obejmuje najmniejsze kraje i terytoria na świecie, mierzone powierzchnią lądu, w tym jeziora i rzeki w ich granicach. Lista zawiera zarówno niezależne państwa, jak i terytoria zależne z różnymi statusami politycznymi. Od Watykanu z 0,4 kilometra kwadratowego po Monako i San Marino w Europie, aż po wyspy karaibskie jak Saint Kitts i Nevis, ta kolekcja pokazuje różnorodność geograficzną małych obszarów.
Małe państwa europejskie mają średniowieczne fortyfikacje, pałace książęce i nowoczesne dzielnice finansowe na ograniczonych terenach. Atole na Pacyfiku, jak Nauru i Tuvalu, mają formacje koralowe i tropikalne wybrzeża, podczas gdy wyspy karaibskie łączą wulkany, lasy tropikalne i architekturę kolonialną. Mimo że są małe, te kraje i regiony utrzymują własne rządy, kultury i modele gospodarcze, oparte na turystyce, finansach, rybołówstwie i rolnictwie.
Od Watykanu po wyspy Pacyfiku, najmniejsze terytoria na świecie opowiadają ciekawe historie o ziemi i polityce.
Ta selekcja obejmuje najmniejsze kraje i terytoria na świecie, mierzone powierzchnią lądu, w tym jeziora i rzeki w ich granicach. Lista zawiera zarówno niezależne państwa, jak i terytoria zależne z różnymi statusami politycznymi. Od Watykanu z 0,4 kilometra kwadratowego po Monako i San Marino w Europie, aż po wyspy karaibskie jak Saint Kitts i Nevis, ta kolekcja pokazuje różnorodność geograficzną małych obszarów.
Małe państwa europejskie mają średniowieczne fortyfikacje, pałace książęce i nowoczesne dzielnice finansowe na ograniczonych terenach. Atole na Pacyfiku, jak Nauru i Tuvalu, mają formacje koralowe i tropikalne wybrzeża, podczas gdy wyspy karaibskie łączą wulkany, lasy tropikalne i architekturę kolonialną. Mimo że są małe, te kraje i regiony utrzymują własne rządy, kultury i modele gospodarcze, oparte na turystyce, finansach, rybołówstwie i rolnictwie.
Watykan jest najmniejszym niezależnym państwem na świecie, zajmującym powierzchnię zaledwie 0,4 kilometra kwadratowego. To miasto-państwo jest całkowicie otoczone przez Rzym we Włoszech i zamieszkuje je około 764 mieszkańców. Watykan pełni funkcję duchowego i administracyjnego centrum Kościoła rzymskokatolickiego oraz służy jako rezydencja papieża. Terytorium obejmuje Bazylikę św. Piotra, Muzea Watykańskie, Kaplicę Sykstyńską, a także różne budynki administracyjne i ogrody.
Księstwo Monako zajmuje powierzchnię dwóch kilometrów kwadratowych wzdłuż francuskiego wybrzeża Morza Śródziemnego i ma 38631 mieszkańców. Ta konstytucyjna monarchia pod przewodnictwem rodziny Grimaldich ma jedną z najwyższych gęstości zaludnienia na świecie. Terytorium obejmuje kilka dzielnic, w tym Monte Carlo z kasynem i Monaco-Ville, starą część miasta na skale.
Gibraltar jest brytyjskim terytorium zamorskim położonym na południowym krańcu Półwyspu Iberyjskiego. Obszar zajmuje 6,8 kilometra kwadratowego i liczy 39329 mieszkańców. Klif z wapienia wznosi się na 426 metrów nad poziomem morza i tworzy północną kolumnę cieśniny gibraltarskiej, która łączy Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim.
Tokelau jest terytorium należącym do Nowej Zelandii, położonym na południu Oceanu Spokojnego. Składa się z trzech raf koralowych: Atafu, Nukunonu i Fakaofo. Całkowita powierzchnia wynosi około 12,2 kilometrów kwadratowych, rozłożonych na tych trzech atolach. Około 1647 mieszkańców żyje głównie z rybołówstwa i produkcji kopry. Tokelau nie ma lotniska, a dostęp jest tylko drogą morską z Samoa.
Wyspy Kokosowe to australijskie terytorium zewnętrzne na Oceanie Indyjskim, składające się z 27 wysp koralowych rozmieszczonych na dwóch atolach. Terytorium zajmuje powierzchnię 14,2 kilometra kwadratowego i zamieszkuje je 593 mieszkańców. Położone około 2750 kilometrów na północny zachód od Perth, wyspy charakteryzują się plażami obsadzonymi palmami i lagunami typowymi dla formacji atoli koralowych.
Saint-Barthélemy to francuska wspólnota zamorskie na Karaibach o powierzchni 21 kilometrów kwadratowych. Wyspa znajduje się na północny wschód od Saint Kitts i ma około 10 967 mieszkańców. Ten teren był początkowo częścią Guadeloupe, zanim w 2007 roku stał się odrębną wspólnotą. Stolicą jest Gustavia, która pełni funkcje administracyjne i gospodarcze. Na wyspie jest kilka plaż i utrzymuje się infrastrukturę w stylu francuskim.
Nauru jest niezależnym państwem wyspiarskim na Oceanie Spokojnym, mającym powierzchnię około 21,1 kilometra kwadratowego i liczącym około 11947 mieszkańców. Republika Nauru znajduje się na północny wschód od Australii i na południe od równika. Wyspa ma wybrzeże z rafami koralowymi oraz podniesione centralne płaskowyże ukształtowane przez dawną eksploatację fosfatu. Nauru jest trzecim najmniejszym krajem na świecie pod względem powierzchni i najmniejszą wyspiarską narodowością.
Tuvalu to niezależny kraj wyspiarski w Polinezji, położony na Pacyfiku. Składa się z dziewięciu rafów, które łącznie mają około 26 kilometrów kwadratowych. Kraj jest mniej więcej w połowie drogi między Hawajami a Australią i liczy około 9646 mieszkańców. Stolica, Funafuti, znajduje się na tym samym atolu i jest głównym miejscem pracy i zarządzania. Tuvalu uzyskało niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1978 roku i jest obecnie członkiem Wspólnoty Narodów oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Makao jest Specjalnym Regionem Administracyjnym Chińskiej Republiki Ludowej położonym na południowym wybrzeżu kraju. Terytorium obejmuje powierzchnię 30,4 kilometra kwadratowego i zamieszkuje je około 687 000 mieszkańców. Makao składa się z półwyspu Makao oraz wysp Taipa i Coloane. Region był kolonią portugalską do 1999 roku i zachowuje do dziś elementy europejskiej architektury. Makao utrzymuje własną walutę, system prawny i politykę imigracyjną zgodnie z zasadą "Jeden kraj, dwa systemy".
Saint-Martin jest niezależnym krajem w ramach Królestwa Niderlandów, obejmującym południową część wyspy Saint-Martin na Karaibach. Ma powierzchnię 34 kilometrów kwadratowych i około 43 350 mieszkańców. Stolicą jest Philipsburg, położony nad zatoką Great Bay, będący centrum działalności gospodarczej i administracji. Saint-Martin dzieli wyspę z francuskim terytorium zamorskim Saint-Martin, między nimi jest otwarta granica. Gospodarka opiera się głównie na turystyce, handlu i usługach finansowych.
Wyspa Norfolk to terytorium australijskie na zewnątrz, położone na południu Oceanu Spokojnego. Ma powierzchnię około 34,6 kilometrów kwadratowych. Leży około 1400 kilometrów na wschód od Australii i zamieszkuje ją około 2188 osób. Terytorium to funkcjonuje według specjalnej struktury administracyjnej, która daje mu pewien poziom autonomii w ramach jurysdykcji australijskiej.
Wyspy Pitcairn stanowią brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Oceanie Spokojnym. Terytorium zajmuje powierzchnię 49 kilometrów kwadratowych i składa się z czterech wysp wulkanicznych. Tylko sama wyspa Pitcairn jest zamieszkana, licząc około 47 mieszkańców, co czyni ją jedną z najmniej zaludnionych jurysdykcji na świecie. Wyspy znajdują się mniej więcej w połowie drogi między Nową Zelandią a Peru.
Bermudy to brytyjskie terytorium zamorskie położone w zachodnim oceanie Atlantyckim. Składa się z około 181 wysp o powierzchni 53,2 km kwadratowych. Terytorium leży około 1030 kilometrów na wschód od Karoliny Północnej i ma około 64 000 mieszkańców. Hamilton, stolica, jest centrum gospodarki i administracji archipelagu.
San Marino to kraj całkowicie otoczony przez Włochy. Leży na górze Titano w Kordylierach. Zajmuje około 61 kilometrów kwadratowych i ma około 34 000 mieszkańców. San Marino jest uważane za jedną z najstarszych istniejących republik, założoną około roku 300. Stolica nosi tę samą nazwę co kraj.
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego zajmuje 63,2 kilometra kwadratowego w środkowej części Oceanu Indyjskiego. To brytyjskie terytorium zamorskie obejmuje archipelag Czagos z około 60 tropikalnymi wyspami. Największa wyspa Diego Garcia mieści obiekt wojskowy. Terytorium charakteryzuje się rozległymi rafami koralowymi i chronionymi obszarami morskimi. Populacja składa się głównie z personelu wojskowego i cywilnego stacjonującego na Diego Garcia.
Guernsey jest zależnością korony brytyjskiej położoną w La Manche u wybrzeży Normandii. Teren obejmuje 78 kilometrów kwadratowych i zamieszkuje go około 63950 osób. Wyspa ma własny system prawny oparty na normandzkim zwyczajowym prawie i posiada niezależny rząd. Gospodarka opiera się głównie na usługach finansowych, turystyce i ogrodnictwie. Saint-Pierre-Port jest stolicą i głównym portem wyspy.
Anguilla to brytyjskie terytorium zamorskie na wschodnich Karaibach, o powierzchni 96 kilometrów kwadratowych i z liczbą mieszkańców 15753. To terytorium obejmuje główną wyspę Anguilla oraz kilka małych wysp i skalistych punktów bez ludzi. Większość mieszkańców mieszka w The Valley, stolicy i centrum administracyjnym terytorium.
Montserrat jest terytorium brytyjskie na Karaibach, o powierzchni około 102 kilometrów kwadratowych. Wyspa znajduje się w Archipelagu Małych Antylli i ma około 4390 mieszkańców. Wulkan Soufrière, czynny od 1995 roku, kształtuje krajobraz wyspy i uczynił południową część niezamieszkiwalną. Plymouth, dawna stolica, została zniszczona przez erupcje wulkanu. Obecnie Brades pełni funkcję głównego centrum administracyjnego.
Jersey jest zależnością Korony Brytyjskiej położoną na Wyspach Kanału. Ma powierzchnię 119,6 mil kwadratowych. Wyspa leży u wybrzeży Normandii i ma około 103 267 mieszkańców. Jersey posiada własny system prawny oparty na prawie normandzkim oraz niezależne uprawnienia w zakresie rządu i podatków. Stolicą jest Saint-Hélier, będące głównym centrum gospodarczym i administracyjnym wyspy.
Wyspa Bożego Narodzenia jest terytorium australijskim na morzu Indyjskim, o powierzchni 135 kilometrów kwadratowych. Liczy około 1613 mieszkańców i leży na południe od Jawy. Wyspa słynie z lasów tropikalnych, raf koralowych i corocznego masowego przemieszczania się czerwonych krabów lądowych, kiedy to miliony krabów przemieszczają się z lasu do oceanu.
Wallis i Futuna to francuskie terytorium zamorskie na południowym Pacyfiku, składające się z trzech głównych wysp wulkanicznych: Wallis, Futuna i Alofi. Obszar obejmuje około 142 kilometrów kwadratowych i ma około 11151 mieszkańców, głównie pochodzenia polinezyjskiego. Położone między Fidżi a Samoa, wyspy zachowują tradycyjne królestwa, które współistnieją z francuską administracją. Gospodarka opiera się na rolnictwie na własne potrzeby, rybołówstwie i wsparciu finansowym Francji.
Wyspy Dziewicze Brytyjskie to terytorium brytyjskie na Karaibach, obejmujące powierzchnię 150 kilometrów kwadratowych. Terytorium obejmuje ponad 60 wysp i raf, z których około 15 jest zamieszkiwanych. Największe wyspy to Tortola, Virgin Gorda, Anegada i Jost Van Dyke. Z liczbą mieszkańców 39471, Wyspy Dziewicze Brytyjskie należą do najmniejszych terytoriów na świecie pod względem powierzchni.
Księstwo Liechtensteinu zajmuje powierzchnię 160,5 kilometra kwadratowego między Szwajcarią a Austrią w regionie alpejskim. To niemieckojęzyczne państwo liczy 40 197 mieszkańców i należy do najmniejszych krajów świata. Monarchia konstytucyjna używa franka szwajcarskiego jako waluty i utrzymuje ścisłe więzi gospodarcze ze swoim zachodnim sąsiadem. Vaduz pełni funkcję siedziby rządu kraju.
Aruba jest autonomicznym krajem w ramach Królestwa Niderlandów. Położona jest na południu Morza Karaibskiego. Wyspa ma powierzchnię około 179 kilometrów kwadratowych i około 108000 mieszkańców. Aruba jest oddalona około 29 kilometrów na północ od wybrzeża Wenezueli. Należy do grupy wysp ABC razem z Bonaire i Curaçao. Stolica, Oranjestad, jest głównym ośrodkiem gospodarczym i administracyjnym kraju.
Seszele rozciągają się na obszarze 181,4 kilometrów kwadratowych w oceanie Spokojnym i składają się z 29 atolów i pięciu pojedynczych wysp. Ten niezależny kraj wyspiarski rozłożony jest na dwóch równoległych łańcuchach wysp, łańcuchu Ratak na wschodzie i Ralik na zachodzie. Stolica Majuro znajduje się na jednym z największych atoli i zamieszkuje około połowę ogólnej liczby 37548 mieszkańców. Wyspy Marshalla uzyskały niepodległość od Stanów Zjednoczonych w 1986 roku i pozostają związane umową o wolnym stowarzyszeniu.
Samoa amerykańskie jest niezależnym terytorium Stanów Zjednoczonych na południu Oceanu Spokojnego. Teren obejmuje 199 kilometrów kwadratowych i liczy 46765 mieszkańców. Ten archipelag leży mniej więcej w połowie drogi między Hawajami a Nową Zelandią i składa się z pięciu głównych wysp oraz dwóch raf koralowych. Pago Pago na wyspie Tutuila jest stolicą i głównym portem terytorium.
Wyspy Cooka są terytorium samodzielnym w wolnym stowarzyszeniu z Nową Zelandią, położonym na południowym Pacyfiku. Obszar obejmuje około 93 mil kwadratowych na 15 wyspach i liczy około 15 000 mieszkańców. Wyspy te leżą między Polinezją Francuską a Samoa, dzieląc się na dwie grupy: atole koralowe na północy i wyspy wulkaniczne na południu. Rarotonga jest główną wyspą i siedzibą rządu, podczas gdy Aitutaki słynie z laguny.
Saint-Christophe-et-Niévès to kraj na wyspach Karaibów, składający się z dwóch głównych wysp o łącznej powierzchni 260 kilometrów kwadratowych. Liczba mieszkańców to około 46843. To jeden z najmniejszych niepodległych krajów na zachodniej półkuli. Wyspy znajdują się na Antylach i są niepodległe od 1983 roku w ramach Wspólnoty.
Saint-Pierre i Miquelon to terytorium francuskie położone na północnym Atlantyku, u wybrzeża Nowej Fundlandii. Zespół składa się z ośmiu wysp wulkanicznych, które mają razem około 150 mil kwadratowych. Dwie główne wyspy to Saint-Pierre, gdzie znajduje się miasto o tej samej nazwie, oraz większa Miquelon-Langlade. To miejsce zachowuje język i kulturę francuską w Ameryce Północnej. Mieszka tutaj około pięciu tysięcy ludzi, głównie z rybołówstwa, przetwórstwa ryb i coraz częściej z turystyki.
Watykan jest najmniejszym niezależnym państwem na świecie, zajmującym powierzchnię zaledwie 0,4 kilometra kwadratowego. To miasto-państwo jest całkowicie otoczone przez Rzym we Włoszech i zamieszkuje je około 764 mieszkańców. Watykan pełni funkcję duchowego i administracyjnego centrum Kościoła rzymskokatolickiego oraz służy jako rezydencja papieża. Terytorium obejmuje Bazylikę św. Piotra, Muzea Watykańskie, Kaplicę Sykstyńską, a także różne budynki administracyjne i ogrody.
Księstwo Monako zajmuje powierzchnię dwóch kilometrów kwadratowych wzdłuż francuskiego wybrzeża Morza Śródziemnego i ma 38631 mieszkańców. Ta konstytucyjna monarchia pod przewodnictwem rodziny Grimaldich ma jedną z najwyższych gęstości zaludnienia na świecie. Terytorium obejmuje kilka dzielnic, w tym Monte Carlo z kasynem i Monaco-Ville, starą część miasta na skale.
Gibraltar jest brytyjskim terytorium zamorskim położonym na południowym krańcu Półwyspu Iberyjskiego. Obszar zajmuje 6,8 kilometra kwadratowego i liczy 39329 mieszkańców. Klif z wapienia wznosi się na 426 metrów nad poziomem morza i tworzy północną kolumnę cieśniny gibraltarskiej, która łączy Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim.
Tokelau jest terytorium należącym do Nowej Zelandii, położonym na południu Oceanu Spokojnego. Składa się z trzech raf koralowych: Atafu, Nukunonu i Fakaofo. Całkowita powierzchnia wynosi około 12,2 kilometrów kwadratowych, rozłożonych na tych trzech atolach. Około 1647 mieszkańców żyje głównie z rybołówstwa i produkcji kopry. Tokelau nie ma lotniska, a dostęp jest tylko drogą morską z Samoa.
Wyspy Kokosowe to australijskie terytorium zewnętrzne na Oceanie Indyjskim, składające się z 27 wysp koralowych rozmieszczonych na dwóch atolach. Terytorium zajmuje powierzchnię 14,2 kilometra kwadratowego i zamieszkuje je 593 mieszkańców. Położone około 2750 kilometrów na północny zachód od Perth, wyspy charakteryzują się plażami obsadzonymi palmami i lagunami typowymi dla formacji atoli koralowych.
Saint-Barthélemy to francuska wspólnota zamorskie na Karaibach o powierzchni 21 kilometrów kwadratowych. Wyspa znajduje się na północny wschód od Saint Kitts i ma około 10 967 mieszkańców. Ten teren był początkowo częścią Guadeloupe, zanim w 2007 roku stał się odrębną wspólnotą. Stolicą jest Gustavia, która pełni funkcje administracyjne i gospodarcze. Na wyspie jest kilka plaż i utrzymuje się infrastrukturę w stylu francuskim.
Nauru jest niezależnym państwem wyspiarskim na Oceanie Spokojnym, mającym powierzchnię około 21,1 kilometra kwadratowego i liczącym około 11947 mieszkańców. Republika Nauru znajduje się na północny wschód od Australii i na południe od równika. Wyspa ma wybrzeże z rafami koralowymi oraz podniesione centralne płaskowyże ukształtowane przez dawną eksploatację fosfatu. Nauru jest trzecim najmniejszym krajem na świecie pod względem powierzchni i najmniejszą wyspiarską narodowością.
Tuvalu to niezależny kraj wyspiarski w Polinezji, położony na Pacyfiku. Składa się z dziewięciu rafów, które łącznie mają około 26 kilometrów kwadratowych. Kraj jest mniej więcej w połowie drogi między Hawajami a Australią i liczy około 9646 mieszkańców. Stolica, Funafuti, znajduje się na tym samym atolu i jest głównym miejscem pracy i zarządzania. Tuvalu uzyskało niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1978 roku i jest obecnie członkiem Wspólnoty Narodów oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Makao jest Specjalnym Regionem Administracyjnym Chińskiej Republiki Ludowej położonym na południowym wybrzeżu kraju. Terytorium obejmuje powierzchnię 30,4 kilometra kwadratowego i zamieszkuje je około 687 000 mieszkańców. Makao składa się z półwyspu Makao oraz wysp Taipa i Coloane. Region był kolonią portugalską do 1999 roku i zachowuje do dziś elementy europejskiej architektury. Makao utrzymuje własną walutę, system prawny i politykę imigracyjną zgodnie z zasadą "Jeden kraj, dwa systemy".
Saint-Martin jest niezależnym krajem w ramach Królestwa Niderlandów, obejmującym południową część wyspy Saint-Martin na Karaibach. Ma powierzchnię 34 kilometrów kwadratowych i około 43 350 mieszkańców. Stolicą jest Philipsburg, położony nad zatoką Great Bay, będący centrum działalności gospodarczej i administracji. Saint-Martin dzieli wyspę z francuskim terytorium zamorskim Saint-Martin, między nimi jest otwarta granica. Gospodarka opiera się głównie na turystyce, handlu i usługach finansowych.
Wyspa Norfolk to terytorium australijskie na zewnątrz, położone na południu Oceanu Spokojnego. Ma powierzchnię około 34,6 kilometrów kwadratowych. Leży około 1400 kilometrów na wschód od Australii i zamieszkuje ją około 2188 osób. Terytorium to funkcjonuje według specjalnej struktury administracyjnej, która daje mu pewien poziom autonomii w ramach jurysdykcji australijskiej.
Wyspy Pitcairn stanowią brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Oceanie Spokojnym. Terytorium zajmuje powierzchnię 49 kilometrów kwadratowych i składa się z czterech wysp wulkanicznych. Tylko sama wyspa Pitcairn jest zamieszkana, licząc około 47 mieszkańców, co czyni ją jedną z najmniej zaludnionych jurysdykcji na świecie. Wyspy znajdują się mniej więcej w połowie drogi między Nową Zelandią a Peru.
Bermudy to brytyjskie terytorium zamorskie położone w zachodnim oceanie Atlantyckim. Składa się z około 181 wysp o powierzchni 53,2 km kwadratowych. Terytorium leży około 1030 kilometrów na wschód od Karoliny Północnej i ma około 64 000 mieszkańców. Hamilton, stolica, jest centrum gospodarki i administracji archipelagu.
San Marino to kraj całkowicie otoczony przez Włochy. Leży na górze Titano w Kordylierach. Zajmuje około 61 kilometrów kwadratowych i ma około 34 000 mieszkańców. San Marino jest uważane za jedną z najstarszych istniejących republik, założoną około roku 300. Stolica nosi tę samą nazwę co kraj.
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego zajmuje 63,2 kilometra kwadratowego w środkowej części Oceanu Indyjskiego. To brytyjskie terytorium zamorskie obejmuje archipelag Czagos z około 60 tropikalnymi wyspami. Największa wyspa Diego Garcia mieści obiekt wojskowy. Terytorium charakteryzuje się rozległymi rafami koralowymi i chronionymi obszarami morskimi. Populacja składa się głównie z personelu wojskowego i cywilnego stacjonującego na Diego Garcia.
Guernsey jest zależnością korony brytyjskiej położoną w La Manche u wybrzeży Normandii. Teren obejmuje 78 kilometrów kwadratowych i zamieszkuje go około 63950 osób. Wyspa ma własny system prawny oparty na normandzkim zwyczajowym prawie i posiada niezależny rząd. Gospodarka opiera się głównie na usługach finansowych, turystyce i ogrodnictwie. Saint-Pierre-Port jest stolicą i głównym portem wyspy.
Anguilla to brytyjskie terytorium zamorskie na wschodnich Karaibach, o powierzchni 96 kilometrów kwadratowych i z liczbą mieszkańców 15753. To terytorium obejmuje główną wyspę Anguilla oraz kilka małych wysp i skalistych punktów bez ludzi. Większość mieszkańców mieszka w The Valley, stolicy i centrum administracyjnym terytorium.
Montserrat jest terytorium brytyjskie na Karaibach, o powierzchni około 102 kilometrów kwadratowych. Wyspa znajduje się w Archipelagu Małych Antylli i ma około 4390 mieszkańców. Wulkan Soufrière, czynny od 1995 roku, kształtuje krajobraz wyspy i uczynił południową część niezamieszkiwalną. Plymouth, dawna stolica, została zniszczona przez erupcje wulkanu. Obecnie Brades pełni funkcję głównego centrum administracyjnego.
Jersey jest zależnością Korony Brytyjskiej położoną na Wyspach Kanału. Ma powierzchnię 119,6 mil kwadratowych. Wyspa leży u wybrzeży Normandii i ma około 103 267 mieszkańców. Jersey posiada własny system prawny oparty na prawie normandzkim oraz niezależne uprawnienia w zakresie rządu i podatków. Stolicą jest Saint-Hélier, będące głównym centrum gospodarczym i administracyjnym wyspy.
Wyspa Bożego Narodzenia jest terytorium australijskim na morzu Indyjskim, o powierzchni 135 kilometrów kwadratowych. Liczy około 1613 mieszkańców i leży na południe od Jawy. Wyspa słynie z lasów tropikalnych, raf koralowych i corocznego masowego przemieszczania się czerwonych krabów lądowych, kiedy to miliony krabów przemieszczają się z lasu do oceanu.
Wallis i Futuna to francuskie terytorium zamorskie na południowym Pacyfiku, składające się z trzech głównych wysp wulkanicznych: Wallis, Futuna i Alofi. Obszar obejmuje około 142 kilometrów kwadratowych i ma około 11151 mieszkańców, głównie pochodzenia polinezyjskiego. Położone między Fidżi a Samoa, wyspy zachowują tradycyjne królestwa, które współistnieją z francuską administracją. Gospodarka opiera się na rolnictwie na własne potrzeby, rybołówstwie i wsparciu finansowym Francji.
Wyspy Dziewicze Brytyjskie to terytorium brytyjskie na Karaibach, obejmujące powierzchnię 150 kilometrów kwadratowych. Terytorium obejmuje ponad 60 wysp i raf, z których około 15 jest zamieszkiwanych. Największe wyspy to Tortola, Virgin Gorda, Anegada i Jost Van Dyke. Z liczbą mieszkańców 39471, Wyspy Dziewicze Brytyjskie należą do najmniejszych terytoriów na świecie pod względem powierzchni.
Księstwo Liechtensteinu zajmuje powierzchnię 160,5 kilometra kwadratowego między Szwajcarią a Austrią w regionie alpejskim. To niemieckojęzyczne państwo liczy 40 197 mieszkańców i należy do najmniejszych krajów świata. Monarchia konstytucyjna używa franka szwajcarskiego jako waluty i utrzymuje ścisłe więzi gospodarcze ze swoim zachodnim sąsiadem. Vaduz pełni funkcję siedziby rządu kraju.
Aruba jest autonomicznym krajem w ramach Królestwa Niderlandów. Położona jest na południu Morza Karaibskiego. Wyspa ma powierzchnię około 179 kilometrów kwadratowych i około 108000 mieszkańców. Aruba jest oddalona około 29 kilometrów na północ od wybrzeża Wenezueli. Należy do grupy wysp ABC razem z Bonaire i Curaçao. Stolica, Oranjestad, jest głównym ośrodkiem gospodarczym i administracyjnym kraju.
Seszele rozciągają się na obszarze 181,4 kilometrów kwadratowych w oceanie Spokojnym i składają się z 29 atolów i pięciu pojedynczych wysp. Ten niezależny kraj wyspiarski rozłożony jest na dwóch równoległych łańcuchach wysp, łańcuchu Ratak na wschodzie i Ralik na zachodzie. Stolica Majuro znajduje się na jednym z największych atoli i zamieszkuje około połowę ogólnej liczby 37548 mieszkańców. Wyspy Marshalla uzyskały niepodległość od Stanów Zjednoczonych w 1986 roku i pozostają związane umową o wolnym stowarzyszeniu.
Samoa amerykańskie jest niezależnym terytorium Stanów Zjednoczonych na południu Oceanu Spokojnego. Teren obejmuje 199 kilometrów kwadratowych i liczy 46765 mieszkańców. Ten archipelag leży mniej więcej w połowie drogi między Hawajami a Nową Zelandią i składa się z pięciu głównych wysp oraz dwóch raf koralowych. Pago Pago na wyspie Tutuila jest stolicą i głównym portem terytorium.
Wyspy Cooka są terytorium samodzielnym w wolnym stowarzyszeniu z Nową Zelandią, położonym na południowym Pacyfiku. Obszar obejmuje około 93 mil kwadratowych na 15 wyspach i liczy około 15 000 mieszkańców. Wyspy te leżą między Polinezją Francuską a Samoa, dzieląc się na dwie grupy: atole koralowe na północy i wyspy wulkaniczne na południu. Rarotonga jest główną wyspą i siedzibą rządu, podczas gdy Aitutaki słynie z laguny.
Saint-Christophe-et-Niévès to kraj na wyspach Karaibów, składający się z dwóch głównych wysp o łącznej powierzchni 260 kilometrów kwadratowych. Liczba mieszkańców to około 46843. To jeden z najmniejszych niepodległych krajów na zachodniej półkuli. Wyspy znajdują się na Antylach i są niepodległe od 1983 roku w ramach Wspólnoty.
Saint-Pierre i Miquelon to terytorium francuskie położone na północnym Atlantyku, u wybrzeża Nowej Fundlandii. Zespół składa się z ośmiu wysp wulkanicznych, które mają razem około 150 mil kwadratowych. Dwie główne wyspy to Saint-Pierre, gdzie znajduje się miasto o tej samej nazwie, oraz większa Miquelon-Langlade. To miejsce zachowuje język i kulturę francuską w Ameryce Północnej. Mieszka tutaj około pięciu tysięcy ludzi, głównie z rybołówstwa, przetwórstwa ryb i coraz częściej z turystyki.
Watykan jest najmniejszym niezależnym państwem na świecie, zajmującym powierzchnię zaledwie 0,4 kilometra kwadratowego. To miasto-państwo jest całkowicie otoczone przez Rzym we Włoszech i zamieszkuje je około 764 mieszkańców. Watykan pełni funkcję duchowego i administracyjnego centrum Kościoła rzymskokatolickiego oraz służy jako rezydencja papieża. Terytorium obejmuje Bazylikę św. Piotra, Muzea Watykańskie, Kaplicę Sykstyńską, a także różne budynki administracyjne i ogrody.
Księstwo Monako zajmuje powierzchnię dwóch kilometrów kwadratowych wzdłuż francuskiego wybrzeża Morza Śródziemnego i ma 38631 mieszkańców. Ta konstytucyjna monarchia pod przewodnictwem rodziny Grimaldich ma jedną z najwyższych gęstości zaludnienia na świecie. Terytorium obejmuje kilka dzielnic, w tym Monte Carlo z kasynem i Monaco-Ville, starą część miasta na skale.
Gibraltar jest brytyjskim terytorium zamorskim położonym na południowym krańcu Półwyspu Iberyjskiego. Obszar zajmuje 6,8 kilometra kwadratowego i liczy 39329 mieszkańców. Klif z wapienia wznosi się na 426 metrów nad poziomem morza i tworzy północną kolumnę cieśniny gibraltarskiej, która łączy Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim.
Tokelau jest terytorium należącym do Nowej Zelandii, położonym na południu Oceanu Spokojnego. Składa się z trzech raf koralowych: Atafu, Nukunonu i Fakaofo. Całkowita powierzchnia wynosi około 12,2 kilometrów kwadratowych, rozłożonych na tych trzech atolach. Około 1647 mieszkańców żyje głównie z rybołówstwa i produkcji kopry. Tokelau nie ma lotniska, a dostęp jest tylko drogą morską z Samoa.
Wyspy Kokosowe to australijskie terytorium zewnętrzne na Oceanie Indyjskim, składające się z 27 wysp koralowych rozmieszczonych na dwóch atolach. Terytorium zajmuje powierzchnię 14,2 kilometra kwadratowego i zamieszkuje je 593 mieszkańców. Położone około 2750 kilometrów na północny zachód od Perth, wyspy charakteryzują się plażami obsadzonymi palmami i lagunami typowymi dla formacji atoli koralowych.
Saint-Barthélemy to francuska wspólnota zamorskie na Karaibach o powierzchni 21 kilometrów kwadratowych. Wyspa znajduje się na północny wschód od Saint Kitts i ma około 10 967 mieszkańców. Ten teren był początkowo częścią Guadeloupe, zanim w 2007 roku stał się odrębną wspólnotą. Stolicą jest Gustavia, która pełni funkcje administracyjne i gospodarcze. Na wyspie jest kilka plaż i utrzymuje się infrastrukturę w stylu francuskim.
Nauru jest niezależnym państwem wyspiarskim na Oceanie Spokojnym, mającym powierzchnię około 21,1 kilometra kwadratowego i liczącym około 11947 mieszkańców. Republika Nauru znajduje się na północny wschód od Australii i na południe od równika. Wyspa ma wybrzeże z rafami koralowymi oraz podniesione centralne płaskowyże ukształtowane przez dawną eksploatację fosfatu. Nauru jest trzecim najmniejszym krajem na świecie pod względem powierzchni i najmniejszą wyspiarską narodowością.
Tuvalu to niezależny kraj wyspiarski w Polinezji, położony na Pacyfiku. Składa się z dziewięciu rafów, które łącznie mają około 26 kilometrów kwadratowych. Kraj jest mniej więcej w połowie drogi między Hawajami a Australią i liczy około 9646 mieszkańców. Stolica, Funafuti, znajduje się na tym samym atolu i jest głównym miejscem pracy i zarządzania. Tuvalu uzyskało niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1978 roku i jest obecnie członkiem Wspólnoty Narodów oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Makao jest Specjalnym Regionem Administracyjnym Chińskiej Republiki Ludowej położonym na południowym wybrzeżu kraju. Terytorium obejmuje powierzchnię 30,4 kilometra kwadratowego i zamieszkuje je około 687 000 mieszkańców. Makao składa się z półwyspu Makao oraz wysp Taipa i Coloane. Region był kolonią portugalską do 1999 roku i zachowuje do dziś elementy europejskiej architektury. Makao utrzymuje własną walutę, system prawny i politykę imigracyjną zgodnie z zasadą "Jeden kraj, dwa systemy".
Saint-Martin jest niezależnym krajem w ramach Królestwa Niderlandów, obejmującym południową część wyspy Saint-Martin na Karaibach. Ma powierzchnię 34 kilometrów kwadratowych i około 43 350 mieszkańców. Stolicą jest Philipsburg, położony nad zatoką Great Bay, będący centrum działalności gospodarczej i administracji. Saint-Martin dzieli wyspę z francuskim terytorium zamorskim Saint-Martin, między nimi jest otwarta granica. Gospodarka opiera się głównie na turystyce, handlu i usługach finansowych.
Wyspa Norfolk to terytorium australijskie na zewnątrz, położone na południu Oceanu Spokojnego. Ma powierzchnię około 34,6 kilometrów kwadratowych. Leży około 1400 kilometrów na wschód od Australii i zamieszkuje ją około 2188 osób. Terytorium to funkcjonuje według specjalnej struktury administracyjnej, która daje mu pewien poziom autonomii w ramach jurysdykcji australijskiej.
Wyspy Pitcairn stanowią brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Oceanie Spokojnym. Terytorium zajmuje powierzchnię 49 kilometrów kwadratowych i składa się z czterech wysp wulkanicznych. Tylko sama wyspa Pitcairn jest zamieszkana, licząc około 47 mieszkańców, co czyni ją jedną z najmniej zaludnionych jurysdykcji na świecie. Wyspy znajdują się mniej więcej w połowie drogi między Nową Zelandią a Peru.
Bermudy to brytyjskie terytorium zamorskie położone w zachodnim oceanie Atlantyckim. Składa się z około 181 wysp o powierzchni 53,2 km kwadratowych. Terytorium leży około 1030 kilometrów na wschód od Karoliny Północnej i ma około 64 000 mieszkańców. Hamilton, stolica, jest centrum gospodarki i administracji archipelagu.
San Marino to kraj całkowicie otoczony przez Włochy. Leży na górze Titano w Kordylierach. Zajmuje około 61 kilometrów kwadratowych i ma około 34 000 mieszkańców. San Marino jest uważane za jedną z najstarszych istniejących republik, założoną około roku 300. Stolica nosi tę samą nazwę co kraj.
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego zajmuje 63,2 kilometra kwadratowego w środkowej części Oceanu Indyjskiego. To brytyjskie terytorium zamorskie obejmuje archipelag Czagos z około 60 tropikalnymi wyspami. Największa wyspa Diego Garcia mieści obiekt wojskowy. Terytorium charakteryzuje się rozległymi rafami koralowymi i chronionymi obszarami morskimi. Populacja składa się głównie z personelu wojskowego i cywilnego stacjonującego na Diego Garcia.
Guernsey jest zależnością korony brytyjskiej położoną w La Manche u wybrzeży Normandii. Teren obejmuje 78 kilometrów kwadratowych i zamieszkuje go około 63950 osób. Wyspa ma własny system prawny oparty na normandzkim zwyczajowym prawie i posiada niezależny rząd. Gospodarka opiera się głównie na usługach finansowych, turystyce i ogrodnictwie. Saint-Pierre-Port jest stolicą i głównym portem wyspy.
Anguilla to brytyjskie terytorium zamorskie na wschodnich Karaibach, o powierzchni 96 kilometrów kwadratowych i z liczbą mieszkańców 15753. To terytorium obejmuje główną wyspę Anguilla oraz kilka małych wysp i skalistych punktów bez ludzi. Większość mieszkańców mieszka w The Valley, stolicy i centrum administracyjnym terytorium.
Montserrat jest terytorium brytyjskie na Karaibach, o powierzchni około 102 kilometrów kwadratowych. Wyspa znajduje się w Archipelagu Małych Antylli i ma około 4390 mieszkańców. Wulkan Soufrière, czynny od 1995 roku, kształtuje krajobraz wyspy i uczynił południową część niezamieszkiwalną. Plymouth, dawna stolica, została zniszczona przez erupcje wulkanu. Obecnie Brades pełni funkcję głównego centrum administracyjnego.
Jersey jest zależnością Korony Brytyjskiej położoną na Wyspach Kanału. Ma powierzchnię 119,6 mil kwadratowych. Wyspa leży u wybrzeży Normandii i ma około 103 267 mieszkańców. Jersey posiada własny system prawny oparty na prawie normandzkim oraz niezależne uprawnienia w zakresie rządu i podatków. Stolicą jest Saint-Hélier, będące głównym centrum gospodarczym i administracyjnym wyspy.
Wyspa Bożego Narodzenia jest terytorium australijskim na morzu Indyjskim, o powierzchni 135 kilometrów kwadratowych. Liczy około 1613 mieszkańców i leży na południe od Jawy. Wyspa słynie z lasów tropikalnych, raf koralowych i corocznego masowego przemieszczania się czerwonych krabów lądowych, kiedy to miliony krabów przemieszczają się z lasu do oceanu.
Wallis i Futuna to francuskie terytorium zamorskie na południowym Pacyfiku, składające się z trzech głównych wysp wulkanicznych: Wallis, Futuna i Alofi. Obszar obejmuje około 142 kilometrów kwadratowych i ma około 11151 mieszkańców, głównie pochodzenia polinezyjskiego. Położone między Fidżi a Samoa, wyspy zachowują tradycyjne królestwa, które współistnieją z francuską administracją. Gospodarka opiera się na rolnictwie na własne potrzeby, rybołówstwie i wsparciu finansowym Francji.
Wyspy Dziewicze Brytyjskie to terytorium brytyjskie na Karaibach, obejmujące powierzchnię 150 kilometrów kwadratowych. Terytorium obejmuje ponad 60 wysp i raf, z których około 15 jest zamieszkiwanych. Największe wyspy to Tortola, Virgin Gorda, Anegada i Jost Van Dyke. Z liczbą mieszkańców 39471, Wyspy Dziewicze Brytyjskie należą do najmniejszych terytoriów na świecie pod względem powierzchni.
Księstwo Liechtensteinu zajmuje powierzchnię 160,5 kilometra kwadratowego między Szwajcarią a Austrią w regionie alpejskim. To niemieckojęzyczne państwo liczy 40 197 mieszkańców i należy do najmniejszych krajów świata. Monarchia konstytucyjna używa franka szwajcarskiego jako waluty i utrzymuje ścisłe więzi gospodarcze ze swoim zachodnim sąsiadem. Vaduz pełni funkcję siedziby rządu kraju.
Aruba jest autonomicznym krajem w ramach Królestwa Niderlandów. Położona jest na południu Morza Karaibskiego. Wyspa ma powierzchnię około 179 kilometrów kwadratowych i około 108000 mieszkańców. Aruba jest oddalona około 29 kilometrów na północ od wybrzeża Wenezueli. Należy do grupy wysp ABC razem z Bonaire i Curaçao. Stolica, Oranjestad, jest głównym ośrodkiem gospodarczym i administracyjnym kraju.
Seszele rozciągają się na obszarze 181,4 kilometrów kwadratowych w oceanie Spokojnym i składają się z 29 atolów i pięciu pojedynczych wysp. Ten niezależny kraj wyspiarski rozłożony jest na dwóch równoległych łańcuchach wysp, łańcuchu Ratak na wschodzie i Ralik na zachodzie. Stolica Majuro znajduje się na jednym z największych atoli i zamieszkuje około połowę ogólnej liczby 37548 mieszkańców. Wyspy Marshalla uzyskały niepodległość od Stanów Zjednoczonych w 1986 roku i pozostają związane umową o wolnym stowarzyszeniu.
Samoa amerykańskie jest niezależnym terytorium Stanów Zjednoczonych na południu Oceanu Spokojnego. Teren obejmuje 199 kilometrów kwadratowych i liczy 46765 mieszkańców. Ten archipelag leży mniej więcej w połowie drogi między Hawajami a Nową Zelandią i składa się z pięciu głównych wysp oraz dwóch raf koralowych. Pago Pago na wyspie Tutuila jest stolicą i głównym portem terytorium.
Wyspy Cooka są terytorium samodzielnym w wolnym stowarzyszeniu z Nową Zelandią, położonym na południowym Pacyfiku. Obszar obejmuje około 93 mil kwadratowych na 15 wyspach i liczy około 15 000 mieszkańców. Wyspy te leżą między Polinezją Francuską a Samoa, dzieląc się na dwie grupy: atole koralowe na północy i wyspy wulkaniczne na południu. Rarotonga jest główną wyspą i siedzibą rządu, podczas gdy Aitutaki słynie z laguny.
Saint-Christophe-et-Niévès to kraj na wyspach Karaibów, składający się z dwóch głównych wysp o łącznej powierzchni 260 kilometrów kwadratowych. Liczba mieszkańców to około 46843. To jeden z najmniejszych niepodległych krajów na zachodniej półkuli. Wyspy znajdują się na Antylach i są niepodległe od 1983 roku w ramach Wspólnoty.
Saint-Pierre i Miquelon to terytorium francuskie położone na północnym Atlantyku, u wybrzeża Nowej Fundlandii. Zespół składa się z ośmiu wysp wulkanicznych, które mają razem około 150 mil kwadratowych. Dwie główne wyspy to Saint-Pierre, gdzie znajduje się miasto o tej samej nazwie, oraz większa Miquelon-Langlade. To miejsce zachowuje język i kulturę francuską w Ameryce Północnej. Mieszka tutaj około pięciu tysięcy ludzi, głównie z rybołówstwa, przetwórstwa ryb i coraz częściej z turystyki.
Te małe państwa przetrwają dzięki sprytnym strategiom gospodarczym dostosowanym do ich wielkości. Niektóre stawiają na luksusowy turystyka, inne na usługi finansowe lub rejestracje statków. Ich mały rozmiar może być atutem: każde miejsce ma własną wyraźną tożsamość. Obserwacja sposobu życia w tych małych przestrzeniach uczy o przystosowaniu i bystrości.
